Sách giáo khoa Toán 10 Tập hai

Giải Hoạt động 2 trang 72 SGK Toán 10

Bài 25. Nhị thức Newton   Đã kiểm chéo

Đề bài

Hãy cho biết các đơn thức còn thiếu (…) trong sơ đồ hình cây (H.8.7) của tích (a+b)⋅(a+b)⋅(a+b)(a+b)\cdot(a+b)\cdot(a+b).

Có bao nhiêu tích nhận được lần lượt bằng a3a^3, a2ba^2b, ab2ab^2, b3b^3?

Hãy so sánh chúng với các hệ số nhận được khi khai triển (a+b)3(a+b)^3.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 72 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 8.7: Sơ đồ hình cây của (a+b)⋅(a+b)⋅(a+b)(a+b)\cdot(a+b)\cdot(a+b), ba tầng. Tầng 1 từ gốc: hai mũi tên nhãn aa, bb. Tầng 2: mỗi nút lại tách thành hai mũi tên nhãn aa, bb. Tầng 3: tiếp tục tách thành hai mũi tên nhãn aa, bb. Các kết quả ở ngọn cùng (từ trái sang phải) là: a3a^3, a2ba^2b, …, …, …, …, …, b3b^3 (nhiều ô bị ẩn, ghi dấu …, cần điền).

Lời giải

Các đơn thức còn thiếu trong sơ đồ hình cây

Mỗi tích ở ngọn cây được tạo thành bằng cách chọn một trong hai chữ aa hoặc bb ở mỗi tầng (ba lần chọn). Đi theo thứ tự từ trái sang phải (ở mỗi nút chọn aa trước, bb sau), ta được 8 tích:

aaa⏟a3, aab⏟a2b, aba⏟a2b, abb⏟ab2, baa⏟a2b, bab⏟ab2, bba⏟ab2, bbb⏟b3.\underbrace{aaa}_{a^3},\ \underbrace{aab}_{a^2b},\ \underbrace{aba}_{a^2b},\ \underbrace{abb}_{ab^2},\ \underbrace{baa}_{a^2b},\ \underbrace{bab}_{ab^2},\ \underbrace{bba}_{ab^2},\ \underbrace{bbb}_{b^3}.

Vậy dãy đơn thức ở ngọn cây (từ trái sang phải) là:
a3, a2b, a2b, ab2, a2b, ab2, ab2, b3.a^3,\ a^2b,\ a^2b,\ ab^2,\ a^2b,\ ab^2,\ ab^2,\ b^3.

Các ô còn thiếu (…)(\ldots) lần lượt được điền là: a2b, ab2, a2b, ab2, ab2a^2b,\ ab^2,\ a^2b,\ ab^2,\ ab^2.

Số tích nhận được bằng mỗi đơn thức

Đếm trong 8 tích trên:

a) Số tích bằng a3a^3: có 1 tích (là aaaaaa).

b) Số tích bằng a2ba^2b: có 3 tích (là aab, aba, baaaab,\ aba,\ baa).

c) Số tích bằng ab2ab^2: có 3 tích (là abb, bab, bbaabb,\ bab,\ bba).

d) Số tích bằng b3b^3: có 1 tích (là bbbbbb).

So sánh với các hệ số trong khai triển (a+b)3(a+b)^3

Gộp các tích cùng loại, ta được:
(a+b)3=a3+3a2b+3ab2+b3.(a+b)^3 = a^3 + 3a^2b + 3ab^2 + b^3.

Các hệ số trong khai triển là 1, 3, 3, 11,\ 3,\ 3,\ 1 — đúng bằng số tích nhận được lần lượt bằng a3, a2b, ab2, b3a^3,\ a^2b,\ ab^2,\ b^3 ở trên. Điều đó cho thấy hệ số của mỗi đơn thức chính là số cách tạo ra đơn thức đó từ sơ đồ hình cây.

Đáp số

Các ô thiếu: a2b, ab2, a2b, ab2, ab2a^2b,\ ab^2,\ a^2b,\ ab^2,\ ab^2a3a^3: 1 tícha2ba^2b: 3 tíchab2ab^2: 3 tíchb3b^3: 1 tíchCác hệ số của (a+b)3(a+b)^3 là 1, 3, 3, 1 trùng với số tích ở trên

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.