Giải Hoạt động 3 trang 73 SGK Toán 10
Đề bài
Sơ đồ hình cây của khai triển được mô tả như Hình 8.9. Sau khi khai triển, ta thu được một tổng gồm (theo quy tắc nhân) đơn thức có dạng , trong đó mỗi là hoặc . Chẳng hạn, nếu là , còn là thì ta có đơn thức , thu gọn là . Để có đơn thức này, thì trong 4 nhân tử có 1 nhân tử là , 3 nhân tử còn lại là . Khi đó số đơn thức đồng dạng với trong tổng là .
Lập luận tương tự trên, dùng kiến thức về tổ hợp, hãy cho biết trong tổng nêu trên, có bao nhiêu đơn thức đồng dạng với mỗi đơn thức thu gọn sau:
; ; ; ; .
Hình 8.9 — Sơ đồ hình cây của : từ một gốc tỏa ra 2 nhánh và ; mỗi nhánh lại tỏa ra 2 nhánh , (tầng 2); tiếp tục tỏa 2 nhánh , (tầng 3); rồi tỏa 2 nhánh , (tầng 4). Tổng cộng có đường đi từ gốc đến ngọn, mỗi đường cho một đơn thức dạng tích 4 nhân tử, mỗi nhân tử là hoặc .
Lời giải
Mỗi đơn thức trong tổng là tích của 4 nhân tử , mỗi nhân tử là hoặc . Để thu được một đơn thức thu gọn dạng , ta cần chọn trong 4 vị trí đúng vị trí là (các vị trí còn lại là ). Số cách chọn vị trí trong 4 vị trí chính là số tổ hợp chập của 4, tức . Vậy số đơn thức đồng dạng với bằng .
a) Với (tức , không có nhân tử nào là ): số đơn thức đồng dạng là .
b) Với (tức , có 1 nhân tử là ): số đơn thức đồng dạng là .
c) Với (tức , có 2 nhân tử là ): số đơn thức đồng dạng là .
d) Với (tức , có 3 nhân tử là ): số đơn thức đồng dạng là .
e) Với (tức , cả 4 nhân tử đều là ): số đơn thức đồng dạng là .
Kiểm tra: Tổng số đơn thức là , đúng bằng tổng số đơn thức thu được theo quy tắc nhân.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.