Sách giáo khoa Toán 10 Tập một

Giải Hoạt động 1 trang 84 SGK Toán 10

Bài 14. Các số đặc trưng đo độ phân tán   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một cổ động viên đã thống kê điểm số mà hai câu lạc bộ Leicester City và Everton đạt được trong 5 mùa giải Ngoại hạng Anh gần đây, từ mùa giải 2014 – 2015 đến mùa giải 2018 – 2019 như sau:
Leicester City: 41 81 44 47 52.
Everton: 47 47 61 49 54.
Cổ động viên đó cho rằng, Everton thi đấu ổn định hơn Leicester City. Em có đồng ý với nhận định này không? Vì sao?

Lời giải

Bước 1. Tính số điểm trung bình của mỗi câu lạc bộ trong 5 mùa giải.

Leicester City:
xˉL=41+81+44+47+525=2655=53.\bar{x}_L=\dfrac{41+81+44+47+52}{5}=\dfrac{265}{5}=53.

Everton:
xˉE=47+47+61+49+545=2585=51,6.\bar{x}_E=\dfrac{47+47+61+49+54}{5}=\dfrac{258}{5}=51{,}6.

Hai số trung bình xấp xỉ nhau (5353 và 51,651{,}6) nên chưa thể căn cứ vào số trung bình để kết luận đội nào thi đấu ổn định hơn. Ta xét mức độ phân tán của các số liệu so với số trung bình.

Bước 2. Tính phương sai của mỗi mẫu số liệu.

Phương sai: s2=1n∑(xi−xˉ)2.s^2=\dfrac{1}{n}\sum (x_i-\bar{x})^2.

Leicester City (so với xˉL=53\bar{x}_L=53):
sL2=(−12)2+282+(−9)2+(−6)2+(−1)25=144+784+81+36+15=10465=209,2.s_L^2=\dfrac{(-12)^2+28^2+(-9)^2+(-6)^2+(-1)^2}{5}=\dfrac{144+784+81+36+1}{5}=\dfrac{1046}{5}=209{,}2.

Everton (so với xˉE=51,6\bar{x}_E=51{,}6):
sE2=(−4,6)2+(−4,6)2+9,42+(−2,6)2+2,425=21,16+21,16+88,36+6,76+5,765=143,25=28,64.s_E^2=\dfrac{(-4{,}6)^2+(-4{,}6)^2+9{,}4^2+(-2{,}6)^2+2{,}4^2}{5}=\dfrac{21{,}16+21{,}16+88{,}36+6{,}76+5{,}76}{5}=\dfrac{143{,}2}{5}=28{,}64.

Bước 3. Tính độ lệch chuẩn (s=s2s=\sqrt{s^2}).
sL=209,2≈14,46;sE=28,64≈5,35.s_L=\sqrt{209{,}2}\approx 14{,}46;\qquad s_E=\sqrt{28{,}64}\approx 5{,}35.

Bước 4. So sánh và kết luận.

Ta thấy sE2=28,64<sL2=209,2s_E^2=28{,}64<s_L^2=209{,}2 (và sE≈5,35<sL≈14,46s_E\approx 5{,}35<s_L\approx 14{,}46). Phương sai (và độ lệch chuẩn) của Everton nhỏ hơn nhiều so với Leicester City, nghĩa là điểm số của Everton ít phân tán quanh giá trị trung bình hơn. Điều này cũng phù hợp với số liệu: điểm của Everton dao động quanh 51,651{,}6 (từ 4747 đến 6161), trong khi Leicester City có mùa chỉ được 4141 điểm nhưng lại có mùa đột biến tới 8181 điểm.

Vậy em đồng ý với nhận định của cổ động viên: Everton thi đấu ổn định hơn Leicester City.

Đáp số

Đồng ý: xˉL=53, xˉE=51,6\bar{x}_L=53,\ \bar{x}_E=51{,}6; sL2=209,2s_L^2=209{,}2 (độ lệch chuẩn ≈14,46\approx 14{,}46), sE2=28,64s_E^2=28{,}64 (độ lệch chuẩn ≈5,35\approx 5{,}35). Vì sE2<sL2s_E^2<s_L^2 nên Everton thi đấu ổn định hơn.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.