Sách giáo khoa Toán 10 Tập một

Giải Vận dụng 2 trang 95 SGK Toán 10

2. Thuế thu nhập cá nhân   Đã kiểm chéo

Đề bài

Hãy sử dụng bảng thuế suất biểu luỹ tiến từng phần được cho trong HĐ3 để xây dựng công thức tính thuế thu nhập cá nhân theo từng trường hợp (căn cứ vào phần thu nhập tính thuế).

Lời giải

Gọi xx (triệu đồng) là phần thu nhập tính thuế trong tháng (x≥0x \ge 0) và T(x)T(x) (triệu đồng) là số thuế thu nhập cá nhân phải nộp.

Theo biểu thuế suất luỹ tiến từng phần (HĐ3), ta chia thu nhập thành các bậc; mỗi phần thu nhập rơi vào bậc nào thì chịu thuế suất của bậc đó. Số thuế ở mỗi bậc bằng *thuế của các bậc thấp hơn (đã đóng đủ)* cộng với *thuế của phần vượt* trong bậc đang xét.

a) Bậc 1 — 0≤x≤50 \le x \le 5 (thuế suất 5%5\%):
T(x)=0,05x.T(x)=0,05x.
Khi x=5x=5: T=0,25T=0,25.

b) Bậc 2 — 5<x≤105 < x \le 10 (thuế suất 10%10\%):
T(x)=0,25+0,1(x−5).T(x)=0,25+0,1(x-5).
Khi x=10x=10: T=0,25+0,1⋅5=0,75T=0,25+0,1\cdot5=0,75.

c) Bậc 3 — 10<x≤1810 < x \le 18 (thuế suất 15%15\%):
T(x)=0,75+0,15(x−10).T(x)=0,75+0,15(x-10).
Khi x=18x=18: T=0,75+0,15⋅8=1,95T=0,75+0,15\cdot8=1,95.

d) Bậc 4 — 18<x≤3218 < x \le 32 (thuế suất 20%20\%):
T(x)=1,95+0,2(x−18).T(x)=1,95+0,2(x-18).
Khi x=32x=32: T=1,95+0,2⋅14=4,75T=1,95+0,2\cdot14=4,75.

e) Bậc 5 — 32<x≤5232 < x \le 52 (thuế suất 25%25\%):
T(x)=4,75+0,25(x−32).T(x)=4,75+0,25(x-32).
Khi x=52x=52: T=4,75+0,25⋅20=9,75T=4,75+0,25\cdot20=9,75.

f) Bậc 6 — 52<x≤8052 < x \le 80 (thuế suất 30%30\%):
T(x)=9,75+0,3(x−52).T(x)=9,75+0,3(x-52).
Khi x=80x=80: T=9,75+0,3⋅28=18,15T=9,75+0,3\cdot28=18,15.

g) Bậc 7 — x>80x > 80 (thuế suất 35%35\%):
T(x)=18,15+0,35(x−80).T(x)=18,15+0,35(x-80).

Kết luận. Công thức tính thuế thu nhập cá nhân là một hàm số cho bởi nhiều công thức (hàm số xác định theo từng khoảng):
T(x)={0,05x0≤x≤50,25+0,1(x−5)5<x≤100,75+0,15(x−10)10<x≤181,95+0,2(x−18)18<x≤324,75+0,25(x−32)32<x≤529,75+0,3(x−52)52<x≤8018,15+0,35(x−80)x>80T(x)=\begin{cases}0,05x & 0\le x\le 5\\ 0,25+0,1(x-5) & 5< x\le 10\\ 0,75+0,15(x-10) & 10< x\le 18\\ 1,95+0,2(x-18) & 18< x\le 32\\ 4,75+0,25(x-32) & 32< x\le 52\\ 9,75+0,3(x-52) & 52< x\le 80\\ 18,15+0,35(x-80) & x> 80\end{cases}
*(Kiểm tra tại các đầu mút 5;10;18;32;52;805;10;18;32;52;80 hai công thức kề nhau cho cùng một giá trị nên hàm liên tục, công thức đúng.)*

Đáp số

Bậc 1 (0≤x≤50\le x\le5): T=0,05xT=0{,}05xBậc 2 (5<x≤105<x\le10): T=0,25+0,1(x−5)T=0{,}25+0{,}1(x-5)Bậc 3 (10<x≤1810<x\le18): T=0,75+0,15(x−10)T=0{,}75+0{,}15(x-10)Bậc 4 (18<x≤3218<x\le32): T=1,95+0,2(x−18)T=1{,}95+0{,}2(x-18)Bậc 5 (32<x≤5232<x\le52): T=4,75+0,25(x−32)T=4{,}75+0{,}25(x-32)Bậc 6 (52<x≤8052<x\le80): T=9,75+0,3(x−52)T=9{,}75+0{,}3(x-52)Bậc 7 (x>80x>80): T=18,15+0,35(x−80)T=18{,}15+0{,}35(x-80)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.