Giải Hoạt động 3 trang 97 SGK Toán 10
Đề bài
Thời gian sử dụng mạng xã hội
Hãy tính một số số đo thống kê mô tả được liệt kê trong Bảng T.2 của mẫu số liệu về thời gian sử dụng mạng xã hội:
Dựa trên những số đặc trưng tính được, hãy nêu nhận xét về thời gian sử dụng mạng xã hội của các học sinh được khảo sát.
Bảng T.2: bảng các số đo thống kê với các cột: Giá trị nhỏ nhất | | Số trung bình | Trung vị | | Mốt | Giá trị lớn nhất; các ô để trống.
Lời giải
Lưu ý về bản chất bài toán. Đây là *hoạt động thực hành trải nghiệm*: mẫu số liệu về thời gian sử dụng mạng xã hội (giờ/ngày) do chính nhóm học sinh tự khảo sát trong lớp, nên Bảng T.2 được để trống để các em điền số liệu của mình. Vì vậy bảy số đo trong Bảng T.2 không có một bộ đáp số cố định; dưới đây trình bày cách xác định đủ 7 số đo theo công thức SGK, rồi minh hoạ trên một mẫu cụ thể để thấy cách hoàn thành bảng.
a) Cách xác định các số đo trong Bảng T.2
Gọi mẫu gồm giá trị. Trước hết sắp xếp số liệu theo thứ tự không giảm.
- Giá trị nhỏ nhất và giá trị lớn nhất: là số đầu và số cuối của dãy đã sắp xếp.
- Số trung bình: .
- Trung vị : nếu lẻ thì là số chính giữa; nếu chẵn thì là trung bình cộng của hai số chính giữa.
- Tứ phân vị : . là trung vị của nửa số liệu bên trái, là trung vị của nửa số liệu bên phải (khi lẻ thì bỏ giá trị chính giữa ra khỏi hai nửa).
- Mốt : là giá trị xuất hiện nhiều lần nhất trong mẫu (có thể có nhiều mốt).
b) Minh hoạ cách điền bảng trên một mẫu cụ thể
Giả sử khảo sát học sinh, thu được thời gian (giờ/ngày):
*Sắp xếp không giảm:*
- Giá trị nhỏ nhất ; giá trị lớn nhất .
- Số trung bình: (giờ).
- Trung vị: chẵn, hai số giữa (vị trí và ) là và , nên .
- : trung vị nửa trái là .
- : trung vị nửa phải là .
- Mốt: giá trị xuất hiện lần (nhiều nhất), nên .
*Bảng T.2 (mẫu minh hoạ):*
| Giá trị nhỏ nhất | | Số trung bình | Trung vị | | Mốt | Giá trị lớn nhất |
|:---:|:---:|:---:|:---:|:---:|:---:|:---:|
| 1 | 2 | 2,83 | 2,5 | 3,5 | 2 | 6 |
*(Đơn vị: giờ/ngày)*
c) Nhận xét (dựa trên các số đặc trưng của mẫu minh hoạ)
- Thời gian sử dụng mạng xã hội dao động từ đến giờ/ngày; khoảng biến thiên giờ cho thấy mức chênh lệch khá lớn.
- Trung bình mỗi bạn dùng khoảng giờ/ngày; một nửa số bạn dùng không quá giờ/ngày.
- Khoảng tứ phân vị giờ: số bạn ở giữa dùng từ đến giờ/ngày — tương đối tập trung.
- Vì nên có một số ít bạn dùng nhiều (– giờ) kéo số trung bình lên cao hơn trung vị.
- Thời lượng phổ biến nhất là giờ/ngày.
*Kết luận:* phần đông học sinh dùng mạng xã hội khoảng – giờ/ngày, nhưng vẫn có vài bạn dùng tới – giờ/ngày; nên nhắc nhở nhóm dùng nhiều điều chỉnh lại thời gian cho hợp lí.
> Khi làm bài, các em thay dãy số liệu khảo sát của lớp mình vào và tính lại theo đúng các bước trên để điền Bảng T.2.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.