Sách giáo khoa Toán 11 Tập một

Giải Bài 1.11 trang 21 SGK Toán 11

Bài 2. Công thức lượng giác   Đã kiểm chéo

Đề bài

Chứng minh đẳng thức sau:
sin⁡(a+b)sin⁡(a−b)=sin⁡2a−sin⁡2b=cos⁡2b−cos⁡2a.\sin(a+b)\sin(a-b) = \sin^2 a - \sin^2 b = \cos^2 b - \cos^2 a.

Lời giải

Phân tích. Ta chứng minh đẳng thức bằng cách khai triển vế trái theo công thức cộng, rồi dùng công thức sin⁡2x+cos⁡2x=1\sin^2 x + \cos^2 x = 1 để biến đổi về hai vế còn lại.

a) Chứng minh sin⁡(a+b)sin⁡(a−b)=sin⁡2a−sin⁡2b\sin(a+b)\sin(a-b) = \sin^2 a - \sin^2 b.

Áp dụng công thức cộng:
sin⁡(a+b)=sin⁡acos⁡b+cos⁡asin⁡b,\sin(a+b) = \sin a\cos b + \cos a\sin b,
sin⁡(a−b)=sin⁡acos⁡b−cos⁡asin⁡b.\sin(a-b) = \sin a\cos b - \cos a\sin b.

Nhân hai đẳng thức trên (dạng hằng đẳng thức (X+Y)(X−Y)=X2−Y2(X+Y)(X-Y) = X^2 - Y^2 với X=sin⁡acos⁡bX = \sin a\cos b, Y=cos⁡asin⁡bY = \cos a\sin b):
sin⁡(a+b)sin⁡(a−b)=sin⁡2acos⁡2b−cos⁡2asin⁡2b.\sin(a+b)\sin(a-b) = \sin^2 a\cos^2 b - \cos^2 a\sin^2 b.

Thay cos⁡2b=1−sin⁡2b\cos^2 b = 1 - \sin^2 b và cos⁡2a=1−sin⁡2a\cos^2 a = 1 - \sin^2 a:
=sin⁡2a (1−sin⁡2b)−(1−sin⁡2a) sin⁡2b= \sin^2 a\,(1 - \sin^2 b) - (1 - \sin^2 a)\,\sin^2 b
=sin⁡2a−sin⁡2asin⁡2b−sin⁡2b+sin⁡2asin⁡2b= \sin^2 a - \sin^2 a\sin^2 b - \sin^2 b + \sin^2 a\sin^2 b
=sin⁡2a−sin⁡2b.= \sin^2 a - \sin^2 b.

Vậy sin⁡(a+b)sin⁡(a−b)=sin⁡2a−sin⁡2b\sin(a+b)\sin(a-b) = \sin^2 a - \sin^2 b (đpcm).

b) Chứng minh sin⁡2a−sin⁡2b=cos⁡2b−cos⁡2a\sin^2 a - \sin^2 b = \cos^2 b - \cos^2 a.

Từ công thức sin⁡2x+cos⁡2x=1\sin^2 x + \cos^2 x = 1 ta có sin⁡2a=1−cos⁡2a\sin^2 a = 1 - \cos^2 a và sin⁡2b=1−cos⁡2b\sin^2 b = 1 - \cos^2 b. Do đó:
sin⁡2a−sin⁡2b=(1−cos⁡2a)−(1−cos⁡2b)=cos⁡2b−cos⁡2a.\sin^2 a - \sin^2 b = (1 - \cos^2 a) - (1 - \cos^2 b) = \cos^2 b - \cos^2 a.

Vậy sin⁡2a−sin⁡2b=cos⁡2b−cos⁡2a\sin^2 a - \sin^2 b = \cos^2 b - \cos^2 a (đpcm).

Kết luận. Từ a) và

b) suy ra:
sin⁡(a+b)sin⁡(a−b)=sin⁡2a−sin⁡2b=cos⁡2b−cos⁡2a.■\sin(a+b)\sin(a-b) = \sin^2 a - \sin^2 b = \cos^2 b - \cos^2 a.\qquad\blacksquare

Đáp số

đpcmđpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.