Sách giáo khoa Toán 11 Tập một

Giải Bài 1.12 trang 21 SGK Toán 11

Bài 2. Công thức lượng giác   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho tam giác ABCABC có B^=75∘\widehat{B} = 75^\circ; C^=45∘\widehat{C} = 45^\circ và a=BC=12a = BC = 12 cm.

a) Sử dụng công thức S=12absin⁡CS = \dfrac{1}{2}ab\sin C và định lí sin, hãy chứng minh diện tích của tam giác ABCABC cho bởi công thức
S=a2sin⁡Bsin⁡C2sin⁡A.S = \dfrac{a^2 \sin B \sin C}{2\sin A}.

b) Sử dụng kết quả ở câu a và công thức biến đổi tích thành tổng, hãy tính diện tích SS của tam giác ABCABC.

Lời giải

a) Chứng minh công thức.

Theo giả thiết, diện tích tam giác ABCABC được tính bởi
S=12absin⁡C.S = \dfrac{1}{2}ab\sin C.

Áp dụng định lí sin cho tam giác ABCABC:
asin⁡A=bsin⁡B  ⇒  b=asin⁡Bsin⁡A.\dfrac{a}{\sin A} = \dfrac{b}{\sin B} \;\Rightarrow\; b = \dfrac{a\sin B}{\sin A}.

Thay b=asin⁡Bsin⁡Ab = \dfrac{a\sin B}{\sin A} vào công thức diện tích:
S=12⋅a⋅asin⁡Bsin⁡A⋅sin⁡C=a2sin⁡Bsin⁡C2sin⁡A.S = \dfrac{1}{2}\cdot a\cdot \dfrac{a\sin B}{\sin A}\cdot \sin C = \dfrac{a^2\sin B\sin C}{2\sin A}.

Vậy S=a2sin⁡Bsin⁡C2sin⁡AS = \dfrac{a^2\sin B\sin C}{2\sin A} (đpcm).

b) Tính diện tích SS.

Trong tam giác ABCABC, tổng ba góc bằng 180∘180^\circ nên
A^=180∘−B^−C^=180∘−75∘−45∘=60∘.\widehat{A} = 180^\circ - \widehat{B} - \widehat{C} = 180^\circ - 75^\circ - 45^\circ = 60^\circ.

Do đó sin⁡A=sin⁡60∘=32\sin A = \sin 60^\circ = \dfrac{\sqrt{3}}{2}. Với a=12a = 12 cm, áp dụng kết quả câu a:
S=a2sin⁡Bsin⁡C2sin⁡A=122⋅sin⁡75∘⋅sin⁡45∘2⋅32=144 sin⁡75∘sin⁡45∘3.S = \dfrac{a^2\sin B\sin C}{2\sin A} = \dfrac{12^2\cdot \sin 75^\circ\cdot \sin 45^\circ}{2\cdot \dfrac{\sqrt{3}}{2}} = \dfrac{144\,\sin 75^\circ\sin 45^\circ}{\sqrt{3}}.

Dùng công thức biến đổi tích thành tổng:
sin⁡75∘sin⁡45∘=12[cos⁡(75∘−45∘)−cos⁡(75∘+45∘)]=12(cos⁡30∘−cos⁡120∘).\sin 75^\circ\sin 45^\circ = \dfrac{1}{2}\big[\cos(75^\circ-45^\circ) - \cos(75^\circ+45^\circ)\big] = \dfrac{1}{2}\big(\cos 30^\circ - \cos 120^\circ\big).

Mà cos⁡30∘=32\cos 30^\circ = \dfrac{\sqrt{3}}{2} và cos⁡120∘=−12\cos 120^\circ = -\dfrac{1}{2}, nên
sin⁡75∘sin⁡45∘=12(32+12)=3+14.\sin 75^\circ\sin 45^\circ = \dfrac{1}{2}\left(\dfrac{\sqrt{3}}{2} + \dfrac{1}{2}\right) = \dfrac{\sqrt{3}+1}{4}.

Suy ra
S=1443⋅3+14=36(3+1)3=36(3+1)33=123(3+1)=12(3+3)=36+123.S = \dfrac{144}{\sqrt{3}}\cdot \dfrac{\sqrt{3}+1}{4} = \dfrac{36(\sqrt{3}+1)}{\sqrt{3}} = \dfrac{36(\sqrt{3}+1)\sqrt{3}}{3} = 12\sqrt{3}(\sqrt{3}+1) = 12(3+\sqrt{3}) = 36 + 12\sqrt{3}.

Vậy S=36+123≈56,78 (cm2).S = 36 + 12\sqrt{3} \approx 56{,}78\ (\text{cm}^2).

Đáp số

đpcmS=36+123≈56,78S = 36 + 12\sqrt{3} \approx 56{,}78 cm²

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.