Sách giáo khoa Toán 11 Tập một

Giải Hoạt động 4 trang 36 SGK Toán 11

Bài 4. Phương trình lượng giác cơ bản   Đã kiểm chéo

Đề bài

Nhận biết công thức nghiệm của phương trình tan⁡x=1\tan x = 1
a) Quan sát Hình 1.24, hãy cho biết đường thẳng y=1y = 1 cắt đồ thị hàm số y=tan⁡xy = \tan x tại mấy điểm có hoành độ trong khoảng (−π2;π2)\left(-\dfrac{\pi}{2}; \dfrac{\pi}{2}\right).

b) Dựa vào tính tuần hoàn của hàm số tang, hãy viết công thức nghiệm của phương trình đã cho.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 36 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 1.24. Đường thẳng y=1y = 1 và đồ thị hàm số y=tan⁡xy = \tan x. Đồ thị y=tan⁡xy = \tan x (đường cong màu đỏ) tuần hoàn với các nhánh lặp lại, có các đường tiệm cận đứng (nét đứt màu xanh) tại x=±π2,±3π2,±5π2,±7π2x = \pm\dfrac{\pi}{2}, \pm\dfrac{3\pi}{2}, \pm\dfrac{5\pi}{2}, \pm\dfrac{7\pi}{2}. Đường thẳng y=1y = 1 (màu cam) nằm ngang cắt mỗi nhánh của đồ thị tại một điểm; trong khoảng (−π2;π2)\left(-\dfrac{\pi}{2}; \dfrac{\pi}{2}\right) cắt tại hoành độ x=π4x = \dfrac{\pi}{4}. Các giao điểm khác có hoành độ π4±π,π4±2π,π4±3π,…\dfrac{\pi}{4} \pm \pi, \dfrac{\pi}{4} \pm 2\pi, \dfrac{\pi}{4} \pm 3\pi, \ldots

Lời giải

a) Quan sát Hình 1.24, trong khoảng (−π2;π2)\left(-\dfrac{\pi}{2}; \dfrac{\pi}{2}\right) đường thẳng y=1y = 1 cắt đồ thị hàm số y=tan⁡xy = \tan x tại đúng một điểm, điểm đó có hoành độ x=π4x = \dfrac{\pi}{4} (vì tan⁡π4=1\tan\dfrac{\pi}{4} = 1).

b) Hàm số y=tan⁡xy = \tan x tuần hoàn với chu kì π\pi. Do đó, ngoài nghiệm x=π4x = \dfrac{\pi}{4} tìm được trong một chu kì, mọi giao điểm khác của đường thẳng y=1y = 1 với đồ thị đều có hoành độ sai khác x=π4x = \dfrac{\pi}{4} một bội nguyên của π\pi.

Vậy phương trình tan⁡x=1\tan x = 1 có công thức nghiệm:
x=π4+kπ,k∈Z.x = \dfrac{\pi}{4} + k\pi, \quad k \in \mathbb{Z}.

Đáp số

Một điểm, hoành độ x=π4x = \dfrac{\pi}{4}x=π4+kπ, k∈Zx = \dfrac{\pi}{4} + k\pi,\ k \in \mathbb{Z}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.