Sách giáo khoa Toán 11 Tập một

Giải Bài 2.29 trang 57 SGK Toán 11

Bài tập cuối chương II   Đã kiểm chéo

Đề bài

Chứng minh rằng:

a) Trong một cấp số cộng (un)(u_n), mỗi số hạng (trừ số hạng đầu và số hạng cuối, nếu có) đều là trung bình cộng của hai số hạng đứng kề với nó, nghĩa là uk=uk−1+uk+12u_k = \dfrac{u_{k-1}+u_{k+1}}{2} với k≥2k \geq 2.

b) Trong một cấp số nhân, bình phương của mỗi số hạng (trừ số hạng đầu và số hạng cuối, nếu có) đều là tích của hai số hạng đứng kề với nó, nghĩa là uk2=uk−1⋅uk+1u_k^2 = u_{k-1} \cdot u_{k+1} với k≥2k \geq 2.

Lời giải

a) Gọi dd là công sai của cấp số cộng (un)(u_n).

Với mọi k≥2k \geq 2 (và uk+1u_{k+1} còn tồn tại), theo định nghĩa cấp số cộng ta có:

uk−1=uk−dvàuk+1=uk+d.u_{k-1} = u_k - d \qquad \text{và} \qquad u_{k+1} = u_k + d.

Cộng hai đẳng thức trên vế theo vế:

uk−1+uk+1=(uk−d)+(uk+d)=2uk.u_{k-1} + u_{k+1} = (u_k - d) + (u_k + d) = 2u_k.

Suy ra

uk=uk−1+uk+12.u_k = \dfrac{u_{k-1} + u_{k+1}}{2}.

Vậy mỗi số hạng (trừ số hạng đầu và số hạng cuối, nếu có) là trung bình cộng của hai số hạng đứng kề với nó (đpcm).

b) Gọi qq là công bội của cấp số nhân (un)(u_n). Vì các số hạng của cấp số nhân đều khác 00 và q≠0q \neq 0, nên với mọi k≥2k \geq 2 (và uk+1u_{k+1} còn tồn tại) ta có:

uk−1=ukqvàuk+1=uk⋅q.u_{k-1} = \dfrac{u_k}{q} \qquad \text{và} \qquad u_{k+1} = u_k \cdot q.

Nhân hai đẳng thức trên vế theo vế:

uk−1⋅uk+1=ukq⋅(uk⋅q)=uk2.u_{k-1} \cdot u_{k+1} = \dfrac{u_k}{q} \cdot (u_k \cdot q) = u_k^2.

Vậy bình phương của mỗi số hạng (trừ số hạng đầu và số hạng cuối, nếu có) bằng tích của hai số hạng đứng kề với nó (đpcm).

Đáp số

đpcmđpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.