Sách giáo khoa Toán 11 Tập hai

Giải Hoạt động 4 trang 7 SGK Toán 11

Bài 18. Lũy thừa với số mũ thực   Đã kiểm chéo

Đề bài

Nhận biết luỹ thừa với số mũ hữu tỉ
Cho aa là một số thực dương.

a) Với nn là số nguyên dương, hãy thử định nghĩa a1na^{\frac{1}{n}} sao cho (a1n)n=a\left(a^{\frac{1}{n}}\right)^n = a.

b) Từ kết quả của câu a, hãy thử định nghĩa amna^{\frac{m}{n}}, với mm là số nguyên và nn là số nguyên dương, sao cho amn=(a1n)ma^{\frac{m}{n}} = \left(a^{\frac{1}{n}}\right)^m.

Lời giải

a) Ta cần định nghĩa a1na^{\frac{1}{n}} sao cho (a1n)n=a\left(a^{\frac{1}{n}}\right)^n = a.

Nhận xét: nếu kí hiệu b=a1nb = a^{\frac{1}{n}} thì điều kiện (a1n)n=a\left(a^{\frac{1}{n}}\right)^n = a trở thành bn=ab^n = a, tức là bb là một số thực dương mà lũy thừa bậc nn của nó bằng aa.

Vì aa là số thực dương và nn là số nguyên dương nên tồn tại duy nhất một số thực dương bb thỏa mãn bn=ab^n = a; đó chính là căn bậc nn của aa:
b=an.b = \sqrt[n]{a}.

Vậy ta định nghĩa:
a1n=an.a^{\frac{1}{n}} = \sqrt[n]{a}.

Kiểm tra lại: (a1n)n=(an)n=a\left(a^{\frac{1}{n}}\right)^n = \left(\sqrt[n]{a}\right)^n = a (đúng theo điều kiện yêu cầu).

b) Với mm là số nguyên và nn là số nguyên dương, dựa vào kết quả câu a ta có a1n=ana^{\frac{1}{n}} = \sqrt[n]{a}.

Theo yêu cầu, ta định nghĩa:
amn=(a1n)m=(an)m.a^{\frac{m}{n}} = \left(a^{\frac{1}{n}}\right)^m = \left(\sqrt[n]{a}\right)^m.

Mặt khác, với a>0a > 0 ta có (an)m=amn\left(\sqrt[n]{a}\right)^m = \sqrt[n]{a^m}, nên cũng có thể viết:
amn=amn.a^{\frac{m}{n}} = \sqrt[n]{a^m}.

Vậy lũy thừa với số mũ hữu tỉ mn\dfrac{m}{n} của số thực dương aa được định nghĩa là:
amn=amn=(an)m.a^{\frac{m}{n}} = \sqrt[n]{a^m} = \left(\sqrt[n]{a}\right)^m.

Đáp số

a1n=ana^{\frac{1}{n}} = \sqrt[n]{a}amn=amn=(an)ma^{\frac{m}{n}} = \sqrt[n]{a^m} = \left(\sqrt[n]{a}\right)^m

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.