Giải Câu hỏi trang 7 SGK Toán 11
Đề bài
Vì sao trong định nghĩa luỹ thừa với số mũ hữu tỉ lại cần điều kiện cơ số ?
Lời giải
Nhắc lại định nghĩa luỹ thừa với số mũ hữu tỉ: Cho số thực và số hữu tỉ , trong đó , , . Khi đó
Ta cần điều kiện cơ số vì hai lí do sau:
a) Bảo đảm căn thức luôn có nghĩa. Khi thì với mọi , nên luôn xác định (kể cả khi chẵn). Nếu cho phép thì với chẵn, biểu thức có thể không tồn tại (căn bậc chẵn của số âm).
b) Bảo đảm giá trị là duy nhất, không phụ thuộc cách viết phân số . Một số hữu tỉ có thể viết dưới nhiều dạng phân số khác nhau, chẳng hạn . Nếu cho phép cơ số âm, ta gặp mâu thuẫn. Thật vậy, xét :
nhưng nếu viết thì
Hai kết quả và khác nhau, trong khi lẽ ra chúng phải bằng nhau vì . Như vậy khi , giá trị của không được xác định một cách thống nhất.
Kết luận: Chính vì cần luỹ thừa với số mũ hữu tỉ vừa luôn có nghĩa, vừa có giá trị duy nhất (không phụ thuộc cách biểu diễn phân số của số mũ), nên trong định nghĩa phải có điều kiện cơ số .
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.