Sách giáo khoa Toán 11 Tập hai

Giải Bài 6.38 trang 26 SGK Toán 11

Bài tập cuối chương VI   Đã kiểm chéo

Đề bài

Lạm phát là sự tăng mức giá chung một cách liên tục của hàng hoá và dịch vụ theo thời gian, tức là sự mất giá trị của một loại tiền tệ nào đó. Chẳng hạn, nếu lạm phát là 5% một năm thì sức mua của 1 triệu đồng sau một năm chỉ còn là 950 nghìn đồng (vì đã giảm mất 5% của 1 triệu đồng, tức là 50 000 đồng). Nói chung, nếu tỉ lệ lạm phát trung bình là r%r\% một năm thì tổng số tiền PP ban đầu, sau nn năm số tiền đó chỉ còn giá trị là
A=P⋅(1−r100)n.A = P \cdot \left(1 - \dfrac{r}{100}\right)^n.
a) Nếu tỉ lệ lạm phát là 8% một năm thì sức mua của 100 triệu đồng sau hai năm sẽ còn lại bao nhiêu?

b) Nếu sức mua của 100 triệu đồng sau hai năm chỉ còn là 90 triệu đồng thì tỉ lệ lạm phát trung bình của hai năm đó là bao nhiêu?

c) Nếu tỉ lệ lạm phát là 5% một năm thì sau bao nhiêu năm sức mua của số tiền ban đầu chỉ còn lại một nửa?

Lời giải

Áp dụng công thức A=P(1−r100)nA = P\left(1 - \dfrac{r}{100}\right)^n.

a) Với r=8r = 8, P=100P = 100 (triệu đồng), n=2n = 2:
A=100(1−8100)2=100⋅(0,92)2=100⋅0,8464=84,64 (triệu đồng).A = 100\left(1 - \dfrac{8}{100}\right)^2 = 100\cdot(0{,}92)^2 = 100\cdot 0{,}8464 = 84{,}64 \text{ (triệu đồng)}.
Vậy sau hai năm sức mua của 100 triệu đồng chỉ còn khoảng 84,6484{,}64 triệu đồng.

b) Ở đây A=90A = 90, P=100P = 100, n=2n = 2, cần tìm rr:
90=100(1−r100)2  ⇒  (1−r100)2=0,9.90 = 100\left(1 - \dfrac{r}{100}\right)^2 \;\Rightarrow\; \left(1 - \dfrac{r}{100}\right)^2 = 0{,}9.
Vì 0<1−r100<10 < 1 - \dfrac{r}{100} < 1 nên
1−r100=0,9≈0,9487  ⇒  r100≈0,0513  ⇒  r≈5,13.1 - \dfrac{r}{100} = \sqrt{0{,}9} \approx 0{,}9487 \;\Rightarrow\; \dfrac{r}{100} \approx 0{,}0513 \;\Rightarrow\; r \approx 5{,}13.
Vậy tỉ lệ lạm phát trung bình của hai năm đó là khoảng 5,13%5{,}13\% một năm.

c) Với r=5r = 5, sức mua còn lại một nửa nghĩa là A=P2A = \dfrac{P}{2}:
P2=P(1−5100)n  ⇒  (0,95)n=12.\dfrac{P}{2} = P\left(1 - \dfrac{5}{100}\right)^n \;\Rightarrow\; (0{,}95)^n = \dfrac{1}{2}.
Lấy logarit hai vế:
n=log⁡0,9512=ln⁡0,5ln⁡0,95≈13,51.n = \log_{0{,}95}\dfrac{1}{2} = \dfrac{\ln 0{,}5}{\ln 0{,}95} \approx 13{,}51.
Vậy sau khoảng 13,5113{,}51 năm (tức là sau 14 năm) sức mua của số tiền ban đầu chỉ còn lại một nửa.

Đáp số

≈ 84,64 triệu đồngr ≈ 5,13%n ≈ 13,51 năm (sau 14 năm)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.