Sách giáo khoa Toán 11 Tập hai

Giải Bài 6.39 trang 26 SGK Toán 11

Bài tập cuối chương VI   Đã kiểm chéo

Đề bài

Giả sử quá trình nuôi cấy vi khuẩn tuân theo quy luật tăng trưởng tự do. Khi đó, nếu gọi N0N_0 là số lượng vi khuẩn ban đầu và N(t)N(t) là số lượng vi khuẩn sau tt giờ thì ta có:
N(t)=N0ert,N(t) = N_0 e^{rt},
trong đó rr là tỉ lệ tăng trưởng vi khuẩn mỗi giờ.
Giả sử ban đầu có 500 con vi khuẩn và sau 1 giờ tăng lên 800 con. Hỏi:

a) Sau 5 giờ thì số lượng vi khuẩn là khoảng bao nhiêu con?

b) Sau bao lâu thì số lượng vi khuẩn ban đầu sẽ tăng lên gấp đôi?

Lời giải

Ta có N(t)=N0ertN(t) = N_0 e^{rt} với N0=500N_0 = 500 (con).

Tìm tỉ lệ tăng trưởng rr:

Sau 1 giờ số vi khuẩn tăng lên 800 con, nghĩa là N(1)=800N(1) = 800. Do đó:
500er⋅1=800⇒er=800500=1,6⇒r=ln⁡1,6≈0,47.500 e^{r\cdot 1} = 800 \Rightarrow e^{r} = \dfrac{800}{500} = 1{,}6 \Rightarrow r = \ln 1{,}6 \approx 0{,}47.

Vậy N(t)=500 e(ln⁡1,6) t=500⋅1,6 t.N(t) = 500\, e^{(\ln 1{,}6)\,t} = 500\cdot 1{,}6^{\,t}.

a) Số lượng vi khuẩn sau 5 giờ:
N(5)=500 e5ln⁡1,6=500⋅1,65=500⋅10,48576≈5243 (con).N(5) = 500\, e^{5\ln 1{,}6} = 500\cdot 1{,}6^{5} = 500 \cdot 10{,}48576 \approx 5243 \text{ (con)}.

Vậy sau 5 giờ có khoảng 5243 con vi khuẩn.

b) Số lượng vi khuẩn tăng lên gấp đôi so với ban đầu khi N(t)=2N0N(t) = 2N_0, tức là:
500 ert=2⋅500⇒ert=2⇒rt=ln⁡2⇒t=ln⁡2r=ln⁡2ln⁡1,6.500\, e^{rt} = 2\cdot 500 \Rightarrow e^{rt} = 2 \Rightarrow rt = \ln 2 \Rightarrow t = \dfrac{\ln 2}{r} = \dfrac{\ln 2}{\ln 1{,}6}.

Do đó:
t=ln⁡2ln⁡1,6≈0,6930,470≈1,47 (giờ).t = \dfrac{\ln 2}{\ln 1{,}6} \approx \dfrac{0{,}693}{0{,}470} \approx 1{,}47 \text{ (giờ)}.

Vậy sau khoảng 1,47 giờ (khoảng 1 giờ 28 phút) thì số lượng vi khuẩn tăng lên gấp đôi.

Đáp số

Khoảng 5243 cont = ln2/ln1,6 ≈ 1,47 giờ

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.