Giải Bài 6.40 trang 26 SGK Toán 11
Đề bài
Vào năm 1938, nhà vật lí Frank Benford đã đưa ra một phương pháp để xác định xem một bộ số đã được chọn ngẫu nhiên hay đã được chọn theo cách thủ công. Nếu bộ số này không được chọn ngẫu nhiên thì công thức Benford sau sẽ được dùng ước tính xác suất để chữ số là chữ số đầu tiên của bộ số đó: . (Theo F. Benford, The Law of Anomalous Numbers, Proc. Am. Philos. Soc. 78 (1938), 551 – 572).
Chẳng hạn, xác suất để chữ số đầu tiên là 9 bằng khoảng 4,6% (thay trong công thức Benford để tính ).
a) Viết công thức tìm chữ số nếu cho trước xác suất .
b) Tìm chữ số có xác suất bằng 9,7% được chọn.
c) Tính xác suất để chữ số đầu tiên là 1.
Lời giải
a) Ta có công thức Benford: .
Viết lại vế phải: .
Theo định nghĩa lôgarit thập phân, đẳng thức tương đương với:
Suy ra , do đó:
b) Xác suất bằng nghĩa là . Thay vào công thức ở câu a):
Vậy chữ số cần tìm là .
*Kiểm tra lại:* với thì (đúng).
c) Chữ số đầu tiên là nghĩa là . Thay vào công thức Benford:
Vậy xác suất để chữ số đầu tiên là bằng khoảng .
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.