Sách giáo khoa Toán 11 Tập hai

Giải Hoạt động 3 trang 40 SGK Toán 11

Bài 24. Phép chiếu vuông góc. Góc giữa đường thẳng và mặt phẳng   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một máy bay giữ vận tốc không đổi, với độ lớn 240 km/h trong suốt 2 phút đầu kể từ khi cất cánh. Hỏi thông tin trên có đủ để ta xác định độ cao của máy bay so với mặt đất phẳng, tại thời điểm 1 phút kể từ khi máy bay cất cánh không?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 40 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 7.37: Ảnh một máy bay đang cất cánh, bay lên khỏi đường băng trên nền trời lúc hoàng hôn.

Lời giải

Phân tích chuyển động của máy bay

Vì máy bay giữ vận tốc không đổi (cả hướng lẫn độ lớn) nên trong 2 phút đầu máy bay bay thẳng đều theo một đường thẳng, với tốc độ 240240 km/h.

Đổi 11 phút =160= \dfrac{1}{60} giờ. Do đó quãng đường máy bay bay được (tức là độ dài đoạn đường bay tính từ điểm cất cánh) sau 11 phút là
s=240⋅160=4 (km).s = 240 \cdot \dfrac{1}{60} = 4 \ (\text{km}).

Vì sao chưa xác định được độ cao

Gọi OO là điểm cất cánh (trên mặt đất), MM là vị trí máy bay sau 11 phút thì OM=4OM = 4 km. Độ cao của máy bay so với mặt đất chính là khoảng cách từ MM đến mặt đất, tức là độ dài đoạn MHMH với HH là hình chiếu vuông góc của MM trên mặt đất.

Gọi α\alpha là góc giữa đường bay OMOM và mặt đất (góc giữa đường thẳng OMOM và mặt phẳng mặt đất). Khi đó độ cao cần tìm là
MH=OM⋅sin⁡α=4sin⁡α (km).MH = OM \cdot \sin\alpha = 4\sin\alpha \ (\text{km}).

Đề bài chỉ cho biết tốc độ (độ lớn vận tốc) mà không cho biết góc α\alpha — tức là không biết máy bay lấy độ cao "dốc" hay "thoải". Với cùng quãng đường OM=4OM = 4 km, mỗi giá trị khác nhau của α\alpha lại cho một độ cao MH=4sin⁡αMH = 4\sin\alpha khác nhau.

Kết luận: Thông tin đã cho chưa đủ để xác định độ cao của máy bay tại thời điểm 11 phút kể từ khi cất cánh; muốn xác định được còn cần biết thêm góc giữa đường bay và mặt đất.

Đáp số

Không đủ (còn thiếu góc giữa đường bay và mặt đất; nếu biết góc α\alpha thì độ cao là 4sin⁡α4\sin\alpha km)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.