Giải Bài 7.12 trang 42 SGK Toán 11
Đề bài
Cho hình chóp có , tam giác vuông tại , .
a) Xác định hình chiếu của trên mặt phẳng .
b) Tính góc giữa và mặt phẳng .
a) Hình hộp chữ nhật có bao nhiêu mặt là hình chữ nhật? Vì sao?
b) Các đường chéo của hình hộp chữ nhật có bằng nhau và cắt nhau tại trung điểm mỗi đường hay không? Vì sao?
Lời giải
Bài 1. Hình chóp
a) Xác định hình chiếu của trên mặt phẳng .
Vì và nên .
Tam giác vuông tại nên .
Vì vuông góc với hai đường thẳng cắt nhau và cùng nằm trong nên .
Trong mặt phẳng , kẻ tại . Vì và nên .
Vì vuông góc với hai đường thẳng cắt nhau và cùng nằm trong nên .
Vậy hình chiếu của trên mặt phẳng là điểm .
Mặt khác, vì nên , tam giác vuông tại và có nên là tam giác vuông cân tại . Do đó đường cao đồng thời là đường trung tuyến, suy ra là trung điểm của .
Vậy hình chiếu của trên mặt phẳng là trung điểm của đoạn .
b) Tính góc giữa và mặt phẳng .
Vì nên là hình chiếu của trên , do đó là hình chiếu của trên .
Suy ra góc giữa và mặt phẳng là góc .
Tam giác vuông tại nên .
Vì nên , tam giác vuông tại . Do đó:
Vậy góc giữa và mặt phẳng là .
Bài 2. Hình hộp chữ nhật
a) Hình hộp chữ nhật có bao nhiêu mặt là hình chữ nhật? Vì sao?
Xét hình hộp chữ nhật có các cạnh bên vuông góc với mặt đáy.
Hai mặt đáy và là hình chữ nhật theo định nghĩa của hình hộp chữ nhật.
Xét mặt bên : vì và nên là hình bình hành. Vì nên , tức . Hình bình hành có một góc vuông nên là hình chữ nhật. Chứng minh tương tự, ba mặt bên còn lại , , cũng là hình chữ nhật.
Vậy hình hộp chữ nhật có mặt và tất cả đều là hình chữ nhật.
b) Các đường chéo của hình hộp chữ nhật có bằng nhau và cắt nhau tại trung điểm mỗi đường hay không? Vì sao?
Đặt , , . Hình hộp chữ nhật có bốn đường chéo , , , .
*Các đường chéo bằng nhau:* Vì nên , tam giác vuông tại . Áp dụng định lí Pythagore:
Vì (hai đường chéo của hình chữ nhật ) và nên tương tự ta có . Lập luận tương tự, .
Vậy bốn đường chéo của hình hộp chữ nhật bằng nhau.
*Các đường chéo cắt nhau tại trung điểm mỗi đường:* Tứ giác có , nên là hình bình hành; lại có nên là hình chữ nhật. Do đó hai đường chéo và cắt nhau tại trung điểm của mỗi đường.
Tương tự, tứ giác là hình chữ nhật nên hai đường chéo và cắt nhau tại trung điểm của mỗi đường.
Gọi là giao điểm hai đường chéo của hình chữ nhật thì là trung điểm chung của và . Điểm là trung điểm của nên nằm trên đường thẳng qua vuông góc với đáy, cách đáy một khoảng ; điểm là trung điểm của cũng nằm trên đường thẳng đó và cách đáy . Suy ra .
Vậy các đường chéo của hình hộp chữ nhật bằng nhau và cắt nhau tại trung điểm của mỗi đường.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.