Sách giáo khoa Toán 11 Tập hai

Giải Bài 7.13 trang 43 SGK Toán 11

Bài 24. Phép chiếu vuông góc. Góc giữa đường thẳng và mặt phẳng   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho điểm SS nằm ngoài mặt phẳng (P)(P), có hình chiếu HH trên (P)(P). Với mỗi điểm MM bất kì (không trùng HH) trên mặt phẳng (P)(P), ta gọi đoạn thẳng SMSM là đường xiên, đoạn thẳng HMHM là hình chiếu trên (P)(P) của đường xiên đó. Chứng minh rằng:

a) Hai đường xiên SMSM và SM′SM' bằng nhau khi và chỉ khi hai hình chiếu HMHM và HM′HM' tương ứng của chúng bằng nhau;

b) Đường xiên SMSM lớn hơn đường xiên SM′SM' nếu hình chiếu HMHM lớn hơn hình chiếu HM′HM'.

Lời giải

Nhận xét chung. Vì HH là hình chiếu vuông góc của SS trên (P)(P) nên SH⊥(P)SH \perp (P). Do đó SHSH vuông góc với mọi đường thẳng nằm trong (P)(P), suy ra SH⊥HMSH \perp HM và SH⊥HM′SH \perp HM'.

Vậy các tam giác SHMSHM và SHM′SHM' đều vuông tại HH. Áp dụng định lí Pythagore:

SM2=SH2+HM2,SM′2=SH2+HM′2.SM^2 = SH^2 + HM^2, \qquad SM'^2 = SH^2 + HM'^2.

a) Chứng minh SM=SM′  ⟺  HM=HM′SM = SM' \iff HM = HM'.

Ta có chuỗi tương đương (chú ý SM,SM′,HM,HM′SM, SM', HM, HM' đều là độ dài không âm):

SM=SM′  ⟺  SM2=SM′2  ⟺  SH2+HM2=SH2+HM′2  ⟺  HM2=HM′2  ⟺  HM=HM′.SM = SM' \iff SM^2 = SM'^2 \iff SH^2 + HM^2 = SH^2 + HM'^2 \iff HM^2 = HM'^2 \iff HM = HM'.

Vậy hai đường xiên SMSM và SM′SM' bằng nhau khi và chỉ khi hai hình chiếu HMHM và HM′HM' tương ứng bằng nhau (đpcm).

b) Chứng minh: nếu HM>HM′HM > HM' thì SM>SM′SM > SM'.

Giả sử HM>HM′HM > HM'. Vì HM, HM′≥0HM,\, HM' \ge 0 nên HM2>HM′2HM^2 > HM'^2. Khi đó:

SM2=SH2+HM2>SH2+HM′2=SM′2.SM^2 = SH^2 + HM^2 > SH^2 + HM'^2 = SM'^2.

Suy ra SM2>SM′2SM^2 > SM'^2, mà SM, SM′>0SM,\, SM' > 0 nên SM>SM′SM > SM'.

Vậy đường xiên nào có hình chiếu lớn hơn thì đường xiên đó lớn hơn (đpcm).

Đáp số

đpcmđpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.