Sách giáo khoa Toán 11 Tập hai

Giải Bài 7.16 trang 53 SGK Toán 11

Bài tập cuối Chương VII (Quan hệ vuông góc trong không gian)   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho hình chóp S.ABCS.ABC có SA⊥(ABC)SA \perp (ABC). Gọi HH là hình chiếu của AA trên BCBC.

a) Chứng minh rằng (SAB)⊥(ABC)(SAB) \perp (ABC) và (SAH)⊥(SBC)(SAH) \perp (SBC).

b) Giả sử tam giác ABCABC vuông tại AA, ABC^=30∘\widehat{ABC} = 30^\circ, AC=aAC = a, SA=a32SA = \dfrac{a\sqrt{3}}{2}. Tính số đo của góc nhị diện [S,BC,A][S, BC, A].

Lời giải

a) Chứng minh (SAB)⊥(ABC)(SAB) \perp (ABC) và (SAH)⊥(SBC)(SAH) \perp (SBC).

*Chứng minh (SAB)⊥(ABC)(SAB) \perp (ABC):*

Vì SA⊥(ABC)SA \perp (ABC) mà SA⊂(SAB)SA \subset (SAB) nên mặt phẳng (SAB)(SAB) chứa đường thẳng SASA vuông góc với mặt phẳng (ABC)(ABC).

Vậy (SAB)⊥(ABC)(SAB) \perp (ABC) (đpcm).

*Chứng minh (SAH)⊥(SBC)(SAH) \perp (SBC):*

Ta chứng minh BC⊥(SAH)BC \perp (SAH).

- Vì HH là hình chiếu của AA trên BCBC nên AH⊥BCAH \perp BC.
- Vì SA⊥(ABC)SA \perp (ABC) và BC⊂(ABC)BC \subset (ABC) nên SA⊥BCSA \perp BC.

Đường thẳng BCBC vuông góc với hai đường thẳng cắt nhau AHAH và SASA cùng nằm trong (SAH)(SAH), do đó
BC⊥(SAH).BC \perp (SAH).

Mà BC⊂(SBC)BC \subset (SBC), nên theo dấu hiệu nhận biết hai mặt phẳng vuông góc ta có
(SBC)⊥(SAH)hay(SAH)⊥(SBC)  (đpcm).(SBC) \perp (SAH) \quad \text{hay} \quad (SAH) \perp (SBC) \;(\text{đpcm}).

b) Tính góc nhị diện [S,BC,A][S, BC, A].

*Xác định góc nhị diện:*

Ta có AH⊥BCAH \perp BC. Vì BC⊥(SAH)BC \perp (SAH) (câu a) mà SH⊂(SAH)SH \subset (SAH) nên SH⊥BCSH \perp BC.

Cạnh của nhị diện là BCBC; trong hai nửa mặt phẳng, HA⊥BCHA \perp BC và HS⊥BCHS \perp BC. Do đó góc phẳng của nhị diện [S,BC,A][S, BC, A] chính là SHA^\widehat{SHA}.

*Tính độ dài các cạnh:*

Tam giác ABCABC vuông tại AA, ABC^=30∘\widehat{ABC} = 30^\circ, AC=aAC = a (cạnh đối góc BB).

- Cạnh huyền: BC=ACsin⁡30∘=a1/2=2a.BC = \dfrac{AC}{\sin 30^\circ} = \dfrac{a}{1/2} = 2a.
- Cạnh góc vuông: AB=ACtan⁡30∘=a13=a3.AB = \dfrac{AC}{\tan 30^\circ} = \dfrac{a}{\tfrac{1}{\sqrt 3}} = a\sqrt 3.

Đường cao AHAH hạ từ AA xuống BCBC:
AH=AB⋅ACBC=a3⋅a2a=a32.AH = \frac{AB \cdot AC}{BC} = \frac{a\sqrt 3 \cdot a}{2a} = \frac{a\sqrt 3}{2}.

*Tính góc:*

Vì SA⊥(ABC)SA \perp (ABC) nên SA⊥AHSA \perp AH, tam giác SAHSAH vuông tại AA. Do đó
tan⁡SHA^=SAAH=a32a32=1.\tan \widehat{SHA} = \frac{SA}{AH} = \frac{\tfrac{a\sqrt 3}{2}}{\tfrac{a\sqrt 3}{2}} = 1.

Suy ra SHA^=45∘\widehat{SHA} = 45^\circ.

Vậy số đo góc nhị diện [S,BC,A][S, BC, A] bằng 45∘45^\circ.

Đáp số

đpcm45∘45^\circ

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.