Sách giáo khoa Toán 11 Tập hai

Giải Bài 7.23 trang 59 SGK Toán 11

Bài tập cuối chương VII   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho hình hộp chữ nhật ABCD.A′B′C′D′ABCD.A'B'C'D' có AA′=aAA' = a, AB=bAB = b, BC=cBC = c.

a) Tính khoảng cách giữa CC′CC' và (BB′D′D)(BB'D'D).

b) Xác định đường vuông góc chung và tính khoảng cách giữa ACAC và B′D′B'D'.

Lời giải

Đáy ABCDABCD là hình chữ nhật với AB=CD=bAB = CD = b, BC=AD=cBC = AD = c; các cạnh bên AA′=BB′=CC′=DD′=aAA' = BB' = CC' = DD' = a và đều vuông góc với mặt đáy.

a) Khoảng cách giữa CC′CC' và mặt phẳng (BB′D′D)(BB'D'D).

Vì CC′∥DD′CC' \parallel DD' mà DD′⊂(BB′D′D)DD' \subset (BB'D'D) và CC′⊄(BB′D′D)CC' \not\subset (BB'D'D) nên CC′∥(BB′D′D)CC' \parallel (BB'D'D). Do đó:
d(CC′,(BB′D′D))=d(C,(BB′D′D)).d\big(CC', (BB'D'D)\big) = d\big(C, (BB'D'D)\big).

Trong mặt đáy, kẻ CH⊥BDCH \perp BD tại HH. Vì DD′⊥(ABCD)DD' \perp (ABCD) nên DD′⊥CHDD' \perp CH. Như vậy CHCH vuông góc với hai đường thẳng cắt nhau BDBD và DD′DD' nằm trong (BB′D′D)(BB'D'D), suy ra CH⊥(BB′D′D)CH \perp (BB'D'D). Vậy d(C,(BB′D′D))=CHd\big(C,(BB'D'D)\big) = CH.

Xét tam giác BCDBCD vuông tại CC với CB=cCB = c, CD=bCD = b, cạnh huyền BD=b2+c2BD = \sqrt{b^2 + c^2}. Theo hệ thức lượng (đường cao ứng với cạnh huyền):
CH=CB⋅CDBD=bcb2+c2.CH = \dfrac{CB \cdot CD}{BD} = \dfrac{bc}{\sqrt{b^2 + c^2}}.

Vậy d(CC′,(BB′D′D))=bcb2+c2d\big(CC', (BB'D'D)\big) = \dfrac{bc}{\sqrt{b^2 + c^2}}.

b) Đường vuông góc chung và khoảng cách giữa ACAC và B′D′B'D'.

Gọi OO là giao điểm hai đường chéo ACAC và BDBD của đáy (tâm hình chữ nhật ABCDABCD), O′O' là giao điểm hai đường chéo A′C′A'C' và B′D′B'D' của mặt trên. Khi đó OO là trung điểm ACAC, còn O′O' là trung điểm B′D′B'D'.

Trong hình hộp chữ nhật, O′O' nằm ngay phía trên OO và đoạn OO′OO' song song, bằng cạnh bên: OO′=AA′=aOO' = AA' = a, đồng thời OO′⊥(ABCD)OO' \perp (ABCD) và OO′⊥(A′B′C′D′)OO' \perp (A'B'C'D').

- Vì O∈AC⊂(ABCD)O \in AC \subset (ABCD) và OO′⊥(ABCD)OO' \perp (ABCD) nên OO′⊥ACOO' \perp AC.
- Vì O′∈B′D′⊂(A′B′C′D′)O' \in B'D' \subset (A'B'C'D') và OO′⊥(A′B′C′D′)OO' \perp (A'B'C'D') nên OO′⊥B′D′OO' \perp B'D'.

Đoạn OO′OO' cắt ACAC tại OO, cắt B′D′B'D' tại O′O' và vuông góc với cả hai đường thẳng, nên OO′OO' là đường vuông góc chung của ACAC và B′D′B'D'. Vậy:
d(AC,B′D′)=OO′=a.d(AC, B'D') = OO' = a.

*Kiểm tra:* chiếu B′D′B'D' xuống đáy được đường chéo BDBD, cắt ACAC tại tâm OO; hai đường thẳng ACAC, B′D′B'D' nằm trong hai mặt phẳng song song (ABCD)(ABCD), (A′B′C′D′)(A'B'C'D') cách nhau aa, và đoạn nối hai tâm vuông góc với cả hai mặt — khớp với kết quả d=ad = a.

Đáp số

bcb2+c2\dfrac{bc}{\sqrt{b^2+c^2}}Đường vuông góc chung OO′OO' (nối tâm hai đáy); d(AC,B′D′)=ad(AC,B'D') = a

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.