Sách giáo khoa Toán 11 Tập hai

Giải Bài 7.24 trang 59 SGK Toán 11

Bài tập cuối chương VII   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho tứ diện ABCDABCD có các cạnh đều bằng aa. Gọi MM, NN tương ứng là trung điểm của các cạnh ABAB, CDCD. Chứng minh rằng:

a) MNMN là đường vuông góc chung của ABAB và CDCD.

b) Các cặp cạnh đối diện trong tứ diện ABCDABCD đều vuông góc với nhau.

Lời giải

Nhận xét ban đầu. Vì tứ diện ABCDABCD có tất cả các cạnh bằng aa nên bốn mặt đều là tam giác đều cạnh aa. Đường trung tuyến của mỗi mặt đều có độ dài a32\dfrac{a\sqrt{3}}{2}.

a) Chứng minh MNMN là đường vuông góc chung của ABAB và CDCD.

*MN⊥ABMN \perp AB:* Xét điểm NN là trung điểm của CDCD.
- ANAN là trung tuyến của tam giác đều ACDACD nên AN=a32AN = \dfrac{a\sqrt{3}}{2}.
- BNBN là trung tuyến của tam giác đều BCDBCD nên BN=a32BN = \dfrac{a\sqrt{3}}{2}.

Do đó AN=BNAN = BN, suy ra tam giác NABNAB cân tại NN. Vì MM là trung điểm của ABAB nên NMNM là đường trung tuyến đồng thời là đường cao, do đó MN⊥ABMN \perp AB.

*MN⊥CDMN \perp CD:* Tương tự, xét điểm MM là trung điểm của ABAB.
- MCMC là trung tuyến của tam giác đều ABCABC nên MC=a32MC = \dfrac{a\sqrt{3}}{2}.
- MDMD là trung tuyến của tam giác đều ABDABD nên MD=a32MD = \dfrac{a\sqrt{3}}{2}.

Do đó MC=MDMC = MD, suy ra tam giác MCDMCD cân tại MM. Vì NN là trung điểm của CDCD nên MN⊥CDMN \perp CD.

Vậy MNMN vuông góc với cả ABAB và CDCD, đồng thời MNMN cắt (có điểm chung) cả hai đường thẳng này tại MM và NN. Do đó MNMN là đường vuông góc chung của ABAB và CDCD (đpcm).

b) Chứng minh các cặp cạnh đối diện của tứ diện vuông góc với nhau.

Các cặp cạnh đối diện là: ABAB và CDCD; ACAC và BDBD; ADAD và BCBC.

*Xét cặp ABAB và CDCD:* Trong tam giác AMCAMC có AM=a2AM = \dfrac{a}{2}, MC=a32MC = \dfrac{a\sqrt{3}}{2}, AC=aAC = a. Ta có
AM2+MC2=a24+3a24=a2=AC2,AM^2 + MC^2 = \frac{a^2}{4} + \frac{3a^2}{4} = a^2 = AC^2,
nên theo định lí Pythagore đảo, tam giác AMCAMC vuông tại MM, tức là AB⊥MCAB \perp MC. Tương tự, tam giác AMDAMD vuông tại MM nên AB⊥MDAB \perp MD.

Vì ABAB vuông góc với hai đường thẳng cắt nhau MCMC và MDMD nằm trong mặt phẳng (MCD)(MCD) nên AB⊥(MCD)AB \perp (MCD). Mà CD⊂(MCD)CD \subset (MCD), suy ra AB⊥CDAB \perp CD.

*Các cặp còn lại:* Tứ diện ABCDABCD có tất cả các cạnh bằng nhau nên hoàn toàn đối xứng; vai trò của mọi cặp cạnh đối diện là như nhau. Lặp lại lập luận trên cho cặp ACAC, BDBD (gọi trung điểm của ACAC và BDBD) ta được AC⊥BDAC \perp BD; cho cặp ADAD, BCBC ta được AD⊥BCAD \perp BC.

Vậy các cặp cạnh đối diện trong tứ diện ABCDABCD đều vuông góc với nhau (đpcm).

Đáp số

đpcmđpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.