Sách giáo khoa Toán 11 Tập một

Giải Luyện tập 2 trang 90 SGK Toán 11

Bài 13. Hai mặt phẳng song song   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho hình chóp S.ABCDS.ABCD. Gọi M,N,P,QM, N, P, Q lần lượt là các điểm thuộc các cạnh SA,SB,SC,SDSA, SB, SC, SD sao cho MAMS=NBNS=PCPS=QDQS=12\dfrac{MA}{MS} = \dfrac{NB}{NS} = \dfrac{PC}{PS} = \dfrac{QD}{QS} = \dfrac{1}{2}. Chứng minh rằng bốn điểm M,N,P,QM, N, P, Q đồng phẳng.

Lời giải

Phân tích giả thiết. Vì MAMS=12\dfrac{MA}{MS}=\dfrac12 nên SMSA=SMSM+MA=23\dfrac{SM}{SA}=\dfrac{SM}{SM+MA}=\dfrac{2}{3}. Hoàn toàn tương tự:
SMSA=SNSB=SPSC=SQSD=23.\dfrac{SM}{SA}=\dfrac{SN}{SB}=\dfrac{SP}{SC}=\dfrac{SQ}{SD}=\dfrac{2}{3}.

Bước 1 — Dùng định lí Thcalès đảo trong các tam giác bên.

- Trong tam giác SABSAB có SMSA=SNSB=23\dfrac{SM}{SA}=\dfrac{SN}{SB}=\dfrac{2}{3} nên theo định lí Thalès đảo: MN∥ABMN \parallel AB.
- Trong tam giác SBCSBC có SNSB=SPSC=23\dfrac{SN}{SB}=\dfrac{SP}{SC}=\dfrac{2}{3} nên: NP∥BCNP \parallel BC.

Bước 2 — Hai đường thẳng song song với mặt phẳng đáy.

Vì MN∥ABMN \parallel AB, mà AB⊂(ABCD)AB \subset (ABCD) và MN⊄(ABCD)MN \not\subset (ABCD) nên MN∥(ABCD)MN \parallel (ABCD).

Tương tự, NP∥BC⊂(ABCD)NP \parallel BC \subset (ABCD) nên NP∥(ABCD)NP \parallel (ABCD).

Bước 3 — Mặt phẳng (MNP)(MNP) song song với mặt phẳng đáy.

Hai đường thẳng MNMN và NPNP cắt nhau tại NN, cùng nằm trong (MNP)(MNP) và cùng song song với (ABCD)(ABCD). Do đó:
(MNP)∥(ABCD).(MNP) \parallel (ABCD).

Bước 4 — Chứng minh Q∈(MNP)Q \in (MNP).

Xét mặt phẳng (SCD)(SCD). Mặt phẳng này cắt (ABCD)(ABCD) theo giao tuyến CDCD. Vì (MNP)∥(ABCD)(MNP) \parallel (ABCD) nên (SCD)(SCD) cắt (MNP)(MNP) theo một giao tuyến đi qua PP (do P∈(SCD)∩(MNP)P \in (SCD)\cap(MNP)) và song song với CDCD.

Trong tam giác SCDSCD, đường thẳng qua PP song song với CDCD cắt SDSD tại điểm Q′Q' thỏa mãn SQ′SD=SPSC=23\dfrac{SQ'}{SD}=\dfrac{SP}{SC}=\dfrac{2}{3}. Mặt khác theo giả thiết SQSD=23\dfrac{SQ}{SD}=\dfrac{2}{3}, nên Q′≡QQ' \equiv Q.

Vậy QQ nằm trên giao tuyến đó, tức Q∈(MNP)Q \in (MNP).

Kết luận. Bốn điểm M,N,P,QM, N, P, Q cùng thuộc mặt phẳng (MNP)(MNP), do đó chúng đồng phẳng. ■\blacksquare

Đáp số

đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.