Sách giáo khoa Toán 11 Tập một

Giải Hoạt động 4 trang 90 SGK Toán 11

Bài 13. Hai mặt phẳng song song   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho hai mặt phẳng song song (P)(P) và (Q)(Q). Giả sử mặt phẳng (R)(R) cắt mặt phẳng (P)(P) theo giao tuyến aa (H.4.46).

a) Giải thích vì sao mặt phẳng (R)(R) cắt mặt phẳng (Q)(Q).

b) Gọi bb là giao tuyến của hai mặt phẳng (R)(R) và (Q)(Q). Hai đường thẳng aa và bb có thể chéo nhau hay không, có thể cắt nhau hay không?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 90 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 4.46: Hai mặt phẳng nằm ngang song song với nhau, mặt phẳng trên là (P)(P), mặt phẳng dưới là (Q)(Q). Một mặt phẳng (R)(R) (vẽ nghiêng, có góc vuông đánh dấu ở đỉnh RR phía trên) cắt ngang cả hai mặt phẳng. Giao tuyến của (R)(R) với (P)(P) là đường thẳng aa; giao tuyến của (R)(R) với (Q)(Q) là đường thẳng bb. Hai đường thẳng aa và bb song song với nhau.

Lời giải

a) Giải thích vì sao (R)(R) cắt (Q)(Q).

Vì (R)(R) cắt (P)(P) nên đường thẳng aa nằm trong cả (P)(P) và (R)(R), suy ra a⊂(R)a \subset (R).

Giả sử trái lại, (R)(R) không cắt (Q)(Q). Khi đó (R)∥(Q)(R) \parallel (Q).

Mặt khác, theo giả thiết (P)∥(Q)(P) \parallel (Q).

Như vậy hai mặt phẳng (P)(P) và (R)(R) cùng song song với (Q)(Q), nên (P)∥(R)(P) \parallel (R) hoặc (P)≡(R)(P) \equiv (R). Điều này mâu thuẫn với việc (R)(R) cắt (P)(P) theo giao tuyến aa.

Vậy điều giả sử là sai, tức là mặt phẳng (R)(R) phải cắt mặt phẳng (Q)(Q). ■\blacksquare

b) Hai đường thẳng aa và bb có thể chéo nhau hay cắt nhau không?

Ta có:
- aa là giao tuyến của (R)(R) và (P)(P) nên a⊂(R)a \subset (R) và a⊂(P)a \subset (P).
- bb là giao tuyến của (R)(R) và (Q)(Q) nên b⊂(R)b \subset (R) và b⊂(Q)b \subset (Q).

*Không thể chéo nhau:* Vì a⊂(R)a \subset (R) và b⊂(R)b \subset (R) nên aa và bb cùng nằm trong mặt phẳng (R)(R), tức là hai đường thẳng đồng phẳng. Do đó aa và bb không thể chéo nhau.

*Không thể cắt nhau:* Vì a⊂(P)a \subset (P) và b⊂(Q)b \subset (Q), mà (P)∥(Q)(P) \parallel (Q) nên (P)(P) và (Q)(Q) không có điểm chung. Do đó aa và bb không có điểm chung, tức là hai đường thẳng không thể cắt nhau.

Hai đường thẳng aa và bb cùng nằm trong (R)(R) (đồng phẳng) và không có điểm chung, nên chúng song song với nhau: a∥ba \parallel b.

Đáp số

(R)(R) cắt (Q)(Q) (đpcm)Không chéo nhau, không cắt nhau; a∥ba \parallel b

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.