Sách giáo khoa Toán 11 Tập một

Giải Hoạt động 2 trang 97 SGK Toán 11

Bài 14. Phép chiếu song song   Đã kiểm chéo

Đề bài

Quan sát Hình 4.56a và trả lời các câu hỏi sau:

a) Hình chiếu O′O' của điểm OO có nằm trên đoạn A′C′A'C' hay không?

b) Hình chiếu của hai song cửa ABAB và CDCD có song song với nhau không?

c) Hình chiếu O′O' của điểm OO có phải là trung điểm của đoạn A′C′A'C' hay không?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 97 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình vẽ gồm hai phần được nối với nhau bằng các tia chiếu song song (tia nắng mặt trời). Phía trên là một khung cửa sổ hình tròn gắn trên tường: trong đường tròn có bốn chấn song tạo thành hình vuông ABCDABCD với đỉnh DD ở trên, AA ở bên trái, CC ở bên phải, BB ở dưới; hai đường chéo ACAC và BDBD của hình vuông cắt nhau tại tâm OO (vừa là tâm đường tròn). Phía dưới, trên mặt sàn nằm ngang, là bóng đổ của khung cửa: đường tròn thành một hình elip, trong đó hình vuông ABCDABCD có bóng là tứ giác A′B′C′D′A'B'C'D' với A′A' ở bên trái, B′B' ở trên, C′C' ở bên phải, D′D' ở dưới; hai đường chéo A′C′A'C' và B′D′B'D' cắt nhau tại điểm O′O' là bóng của OO. Các tia nắng nối mỗi điểm với bóng của nó: AA với A′A', BB với B′B', CC với C′C', DD với D′D', OO với O′O' là những đường thẳng đôi một song song. Do phép chiếu song song bảo toàn tính thẳng hàng và tỉ số độ dài nên O′O' nằm trên đoạn A′C′A'C' và là trung điểm của đoạn A′C′A'C'; bóng A′B′A'B' của ABAB song song với bóng C′D′C'D' của CDCD.

Lời giải

Ta sử dụng các tính chất của phép chiếu song song: phép chiếu song song biến ba điểm thẳng hàng thành ba điểm thẳng hàng (và bảo toàn thứ tự của chúng); biến hai đường thẳng song song thành hai đường thẳng song song hoặc trùng nhau; không làm thay đổi tỉ số độ dài của hai đoạn thẳng cùng nằm trên một đường thẳng (hoặc trên hai đường thẳng song song).

a) Vì ABCDABCD là hình vuông nên hai đường chéo ACAC và BDBD cắt nhau tại tâm OO. Do đó điểm OO nằm trên đoạn thẳng ACAC, tức là AA, OO, CC thẳng hàng.

Phép chiếu song song (theo phương các tia nắng) biến AA, OO, CC lần lượt thành A′A', O′O', C′C'. Vì phép chiếu song song bảo toàn tính thẳng hàng nên A′A', O′O', C′C' cũng thẳng hàng, và O′O' nằm giữa A′A' với C′C'.

Vậy hình chiếu O′O' của OO nằm trên đoạn A′C′A'C'.

b) Trong hình vuông ABCDABCD, hai song cửa ABAB và CDCD là hai cạnh đối nên AB∥CDAB \parallel CD.

Phép chiếu song song biến hai đường thẳng song song thành hai đường thẳng song song (hoặc trùng nhau). Hai bóng A′B′A'B' và C′D′C'D' không trùng nhau, nên:
A′B′∥C′D′.A'B' \parallel C'D'.

Vậy hình chiếu của hai song cửa ABAB và CDCD song song với nhau.

c) Vì OO là tâm hình vuông nên OO là trung điểm của đường chéo ACAC, tức là:
AOOC=1(AO=OC).\frac{AO}{OC} = 1 \quad (AO = OC).

Phép chiếu song song không làm thay đổi tỉ số độ dài của hai đoạn thẳng nằm trên cùng một đường thẳng, nên:
A′O′O′C′=AOOC=1,\frac{A'O'}{O'C'} = \frac{AO}{OC} = 1,
suy ra A′O′=O′C′A'O' = O'C'. Kết hợp với kết quả câu a) (A′A', O′O', C′C' thẳng hàng và O′O' nằm giữa), ta được O′O' là trung điểm của đoạn A′C′A'C'.

Vậy hình chiếu O′O' của OO là trung điểm của đoạn A′C′A'C'.

Đáp số

O' nằm trên đoạn A'C'Có, A'B' song song với C'D'O' là trung điểm của A'C'

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.