Giải Hoạt động 2 trang 97 SGK Toán 11
Đề bài
Quan sát Hình 4.56a và trả lời các câu hỏi sau:
a) Hình chiếu của điểm có nằm trên đoạn hay không?
b) Hình chiếu của hai song cửa và có song song với nhau không?
c) Hình chiếu của điểm có phải là trung điểm của đoạn hay không?
Hình vẽ gồm hai phần được nối với nhau bằng các tia chiếu song song (tia nắng mặt trời). Phía trên là một khung cửa sổ hình tròn gắn trên tường: trong đường tròn có bốn chấn song tạo thành hình vuông với đỉnh ở trên, ở bên trái, ở bên phải, ở dưới; hai đường chéo và của hình vuông cắt nhau tại tâm (vừa là tâm đường tròn). Phía dưới, trên mặt sàn nằm ngang, là bóng đổ của khung cửa: đường tròn thành một hình elip, trong đó hình vuông có bóng là tứ giác với ở bên trái, ở trên, ở bên phải, ở dưới; hai đường chéo và cắt nhau tại điểm là bóng của . Các tia nắng nối mỗi điểm với bóng của nó: với , với , với , với , với là những đường thẳng đôi một song song. Do phép chiếu song song bảo toàn tính thẳng hàng và tỉ số độ dài nên nằm trên đoạn và là trung điểm của đoạn ; bóng của song song với bóng của .
Lời giải
Ta sử dụng các tính chất của phép chiếu song song: phép chiếu song song biến ba điểm thẳng hàng thành ba điểm thẳng hàng (và bảo toàn thứ tự của chúng); biến hai đường thẳng song song thành hai đường thẳng song song hoặc trùng nhau; không làm thay đổi tỉ số độ dài của hai đoạn thẳng cùng nằm trên một đường thẳng (hoặc trên hai đường thẳng song song).
a) Vì là hình vuông nên hai đường chéo và cắt nhau tại tâm . Do đó điểm nằm trên đoạn thẳng , tức là , , thẳng hàng.
Phép chiếu song song (theo phương các tia nắng) biến , , lần lượt thành , , . Vì phép chiếu song song bảo toàn tính thẳng hàng nên , , cũng thẳng hàng, và nằm giữa với .
Vậy hình chiếu của nằm trên đoạn .
b) Trong hình vuông , hai song cửa và là hai cạnh đối nên .
Phép chiếu song song biến hai đường thẳng song song thành hai đường thẳng song song (hoặc trùng nhau). Hai bóng và không trùng nhau, nên:
Vậy hình chiếu của hai song cửa và song song với nhau.
c) Vì là tâm hình vuông nên là trung điểm của đường chéo , tức là:
Phép chiếu song song không làm thay đổi tỉ số độ dài của hai đoạn thẳng nằm trên cùng một đường thẳng, nên:
suy ra . Kết hợp với kết quả câu a) (, , thẳng hàng và nằm giữa), ta được là trung điểm của đoạn .
Vậy hình chiếu của là trung điểm của đoạn .
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.