Giải Câu hỏi trang 97 SGK Toán 11
Đề bài
Hình chiếu của hai đường thẳng cắt nhau có phải là hai đường thẳng cắt nhau hay không?
Lời giải
Nhắc lại. Trong phép chiếu song song theo phương lên mặt phẳng (với không song song và không nằm trên ):
- Hình chiếu của một đường thẳng không song song với là một đường thẳng.
- Hình chiếu của một đường thẳng song song với (hoặc trùng phương ) chỉ là một điểm.
Bài toán. Cho hai đường thẳng , cắt nhau tại điểm . Vì cắt nhau nên , cùng xác định một mặt phẳng . Gọi , , lần lượt là hình chiếu của , , . Ta xét các khả năng xảy ra.
Trường hợp 1: Mặt phẳng không song song và không chứa phương chiếu .
Khi đó cả và đều không song song với , nên và đều là đường thẳng. Do nên ; do nên . Vậy và cùng đi qua . Mặt khác , phân biệt (vì không bị chiếu suy biến), nên và cắt nhau tại .
Trường hợp 2: Mặt phẳng song song với hoặc chứa , nhưng không có đường thẳng nào trong , song song với .
Khi đó toàn bộ mặt phẳng được chiếu thành một đường thẳng duy nhất . Suy ra và đều trùng với , tức hai hình chiếu trùng nhau thành một đường thẳng, không phải hai đường thẳng cắt nhau.
*Ví dụ:* Lấy là mặt phẳng , phương chiếu theo trục . Cho là trục và đi qua với vectơ chỉ phương . Hai đường cắt nhau tại . Mọi điểm của chiếu xuống thành , nên : hai hình chiếu trùng nhau.
Trường hợp 3: Một trong hai đường thẳng song song với phương chiếu , chẳng hạn .
Khi đó hình chiếu của chỉ là một điểm , còn là một đường thẳng đi qua . Lúc này hình chiếu gồm một đường thẳng và một điểm nằm trên nó, cũng không phải hai đường thẳng cắt nhau. (Lưu ý không thể xảy ra đồng thời và , vì khi đó , mâu thuẫn với , cắt nhau.)
Kết luận. Hình chiếu của hai đường thẳng cắt nhau không nhất thiết là hai đường thẳng cắt nhau. Thông thường (Trường hợp 1) chúng là hai đường thẳng cắt nhau, nhưng còn có thể là hai đường thẳng trùng nhau (Trường hợp 2) hoặc một đường thẳng và một điểm (Trường hợp 3).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.