Giải Bài 4.42 trang 103 SGK Toán 11
Đề bài
Cho hình lăng trụ tam giác . Gọi , , lần lượt là trung điểm của các cạnh , , .
a) Xác định giao điểm của mặt phẳng với đường thẳng .
b) Gọi là giao điểm của mặt phẳng với đường thẳng . Tính tỉ số .
Lời giải
a) Xác định giao điểm của mặt phẳng với đường thẳng
*Dựng thiết diện của mặt phẳng với lăng trụ.*
Vì , nên cùng thuộc mặt phẳng . Do đó:
Trong tam giác , và là trung điểm của và nên là đường trung bình, suy ra .
Xét mặt bên . Mặt phẳng này chứa (trung điểm ) và giao tuyến của với là một đường thẳng qua . Vì:
- ,
- ,
nên giao tuyến của với là đường thẳng qua và song song với . Đường thẳng này cắt tại điểm .
Trong tam giác (hoặc mặt ), đường thẳng qua song song với : do là trung điểm nên theo định lí Thalès, là trung điểm của .
Như vậy thiết diện của với lăng trụ là tứ giác , trong đó là trung điểm .
Xét mặt bên : ta có và đều thuộc mặt phẳng này, nên:
Đường thẳng nằm trong mặt , nên giao điểm của với chính là giao điểm của và .
Vậy là giao điểm cần tìm.
b) Tính tỉ số
Xét trong mặt phẳng (là hình bình hành).
Gọi là giao điểm hai đường chéo và ; khi đó là trung điểm của và cũng là trung điểm của .
Trong tam giác : là trung điểm , là trung điểm nên là đường trung bình, suy ra:
Xét hai đường thẳng song song và bị cắt bởi hai cát tuyến cùng đi qua đỉnh :
- Cát tuyến cắt tại và cắt tại ;
- Cát tuyến cắt tại và cắt tại .
Theo định lí Thalès (đỉnh ):
nên là trung điểm của đoạn .
Mà là trung điểm nên . Do đó:
Suy ra và .
Vậy:
*Kiểm tra bằng tọa độ:* chọn , , , , . Khi đó , , , mặt phẳng . Đường thẳng : cho , tức chia với . Khớp kết quả.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.