Sách giáo khoa Toán 11 Tập hai

Giải Bài 34 trang 109 SGK Toán 11

Bài tập cuối chương   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho hình chóp S.ABCDS.ABCD có đáy ABCDABCD là hình thoi cạnh aa và BAD^=60°\widehat{BAD} = 60°. Biết SA⊥(ABCD)SA \perp (ABCD) và SA=aSA = a.

a) Chứng minh rằng BD⊥SCBD \perp SC.

b) Tính theo aa khoảng cách giữa hai đường thẳng BDBD và SCSC.

Lời giải

Phân tích đáy. ABCDABCD là hình thoi cạnh aa nên tam giác ABDABD có AB=AD=aAB = AD = a và BAD^=60∘\widehat{BAD} = 60^\circ, suy ra ABDABD là tam giác đều, do đó BD=aBD = a.

Gọi OO là giao điểm hai đường chéo ACAC và BDBD. Hai đường chéo của hình thoi vuông góc với nhau tại trung điểm mỗi đường nên AC⊥BDAC \perp BD tại OO và OB=OD=a2OB = OD = \dfrac{a}{2}.

Ta có BAO^=30∘\widehat{BAO} = 30^\circ nên AO=ABcos⁡30∘=a32AO = AB\cos 30^\circ = \dfrac{a\sqrt3}{2}, suy ra AC=a3AC = a\sqrt3 và OA=OC=a32OA = OC = \dfrac{a\sqrt3}{2}.

a) Chứng minh BD⊥SCBD \perp SC.

Vì SA⊥(ABCD)SA \perp (ABCD) và BD⊂(ABCD)BD \subset (ABCD) nên SA⊥BDSA \perp BD.

Mặt khác, trong hình thoi AC⊥BDAC \perp BD.

Hai đường thẳng SASA và ACAC cắt nhau và cùng nằm trong mặt phẳng (SAC)(SAC), mà BDBD vuông góc với cả hai, nên
BD⊥(SAC).BD \perp (SAC).
Đường thẳng SCSC nằm trong (SAC)(SAC), do đó BD⊥SCBD \perp SC. (đpcm)

b) Khoảng cách giữa BDBD và SCSC.

Theo câu a), BD⊥(SAC)BD \perp (SAC) tại OO. Trong mặt phẳng (SAC)(SAC), kẻ OH⊥SCOH \perp SC tại HH.

- Vì BD⊥(SAC)BD \perp (SAC) nên BD⊥OHBD \perp OH.
- Theo cách dựng, OH⊥SCOH \perp SC.

Vậy OHOH là đoạn vuông góc chung của BDBD và SCSC, nên d(BD,SC)=OHd(BD, SC) = OH.

Tính OHOH. Xét tam giác SACSAC vuông tại AA (do SA⊥ACSA \perp AC) với SA=aSA = a, AC=a3AC = a\sqrt3. Ta có OHOH là khoảng cách từ OO (trung điểm ACAC) đến đường thẳng SCSC.

Xét tam giác OHCOHC vuông tại HH, có OCH^=ACS^\widehat{OCH} = \widehat{ACS}. Trong tam giác SACSAC:
tan⁡ACS^=SAAC=aa3=13,sin⁡ACS^=SASC=aa2+3a2=a2a=12.\tan\widehat{ACS} = \frac{SA}{AC} = \frac{a}{a\sqrt3} = \frac{1}{\sqrt3},\qquad \sin\widehat{ACS} = \frac{SA}{SC} = \frac{a}{\sqrt{a^2 + 3a^2}} = \frac{a}{2a} = \frac12.
Vậy ACS^=30∘\widehat{ACS} = 30^\circ, và
OH=OC⋅sin⁡ACS^=a32⋅12=a34.OH = OC\cdot\sin\widehat{ACS} = \frac{a\sqrt3}{2}\cdot\frac12 = \frac{a\sqrt3}{4}.

Kết luận: d(BD,SC)=a34d(BD, SC) = \dfrac{a\sqrt3}{4}.

*Kiểm tra:* a34≈0,433a\dfrac{a\sqrt3}{4} \approx 0{,}433a, hợp lí vì nhỏ hơn OA=a32≈0,866aOA = \dfrac{a\sqrt3}{2} \approx 0{,}866a.

Đáp số

đpcmd(BD,SC)=a34d(BD,SC) = \dfrac{a\sqrt3}{4}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.