Giải Vận dụng 3 trang 25 SGK Toán 12
Đề bài
a) Tính thể tích của khối tròn xoay sinh ra khi quay hình thang vuông trong mặt phẳng với , và , quanh trục (H.4.28).
b) Từ công thức thu được ở câu a, hãy rút ra công thức tính thể tích của khối nón có bán kính đáy bằng và chiều cao .
Hình 4.28: Hệ trục toạ độ . Hình thang vuông với là gốc toạ độ, nằm trên trục với , vuông góc với tại với , nằm trên trục với . Cạnh là đường xiên (kéo dài về phía trái gặp trục tại điểm ). Khi quay quanh sinh ra khối nón cụt.
Lời giải
a) Thể tích khối nón cụt
Chọn hệ trục như hình vẽ. Ta có , , và .
Cạnh là đoạn thẳng nối với , nằm trên đường thẳng có phương trình:
Khi quay hình thang vuông quanh trục , phần giới hạn bởi đường thẳng , trục và hai đường thẳng , sinh ra khối tròn xoay (khối nón cụt). Áp dụng công thức thể tích khối tròn xoay:
Đặt thì , tức . Khi thì ; khi thì . Do đó:
Vì nên:
b) Suy ra thể tích khối nón
Khối nón có bán kính đáy và chiều cao là trường hợp riêng của khối nón cụt khi bán kính đáy nhỏ bằng , tức là cho trong công thức ở câu a):
Vậy thể tích khối nón có bán kính đáy và chiều cao là .
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.