Giải Hoạt động 4 trang 24 SGK Toán 12
Đề bài
Nhận biết công thức tính thể tích của khối tròn xoay
Xét hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số , trục hoành và hai đường thẳng , . Khi quay hình phẳng này xung quanh trục hoành ta được khối nón có đỉnh là gốc , trục là và đáy là hình tròn bán kính bằng 2 (H.4.25).
a) Tính thể tích của khối nón.
b) Khi cắt khối nón bởi mặt phẳng vuông góc với trục hoành tại điểm có hoành độ bằng () thì mặt cắt thu được là một hình tròn có bán kính là , do đó diện tích mặt cắt là .
Tính và so sánh với .
Hình 4.25: Hệ trục toạ độ Oxy. Đường thẳng đi qua gốc O, tại đạt . Hình phẳng tam giác giới hạn bởi đường thẳng này, trục hoành và đường thẳng x=4 (đỉnh O, đáy đứng tại x=4 cao từ 0 đến 2). Khi quay quanh Ox tạo khối nón: đỉnh tại O, đáy là hình tròn bán kính 2 tại x=4. Trục tung chia vạch từ -2 đến 2, trục hoành chia vạch từ 1 đến 5. Có mặt cắt hình tròn (đường tròn nét đứt) tại vị trí x nằm giữa 2 và 3.
Lời giải
a) Tính thể tích của khối nón.
Khi quay hình phẳng quanh trục , ta được khối nón có:
- Bán kính đáy: .
- Chiều cao: (khoảng cách từ đỉnh đến mặt đáy tại ).
Áp dụng công thức thể tích khối nón:
b) Tính và so sánh với .
Ta có nên . Do đó:
Tính tiếp:
So sánh:
Vậy thể tích khối nón đúng bằng . Điều này gợi ý công thức tính thể tích khối tròn xoay: .
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.