Sách giáo khoa Toán 12 Tập hai

Giải Bài 4.34 trang 28 SGK Toán 12

Bài tập cuối chương IV   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tính thể tích của khối tròn xoay sinh ra khi quay hình phẳng giới hạn bởi các đường sau xung quanh trục OxOx:

a) y=1−x2y=1-x^2, y=0y=0, x=−1x=-1, x=1x=1;

b) y=25−x2y=\sqrt{25-x^2}, y=0y=0, x=2x=2, x=4x=4.

Lời giải

a) Hình phẳng giới hạn bởi y=1−x2y=1-x^2, y=0y=0 (trục OxOx), x=−1x=-1, x=1x=1.

Thể tích khối tròn xoay quay quanh OxOx:
Va=π∫−11(1−x2)2 dx=π∫−11(1−2x2+x4) dx.V_a=\pi\int_{-1}^{1}\big(1-x^2\big)^2\,dx=\pi\int_{-1}^{1}\big(1-2x^2+x^4\big)\,dx.

Hàm dưới dấu tích phân là hàm chẵn nên:
Va=2π∫01(1−2x2+x4) dx=2π[x−2x33+x55]01.V_a=2\pi\int_{0}^{1}\big(1-2x^2+x^4\big)\,dx=2\pi\left[x-\frac{2x^3}{3}+\frac{x^5}{5}\right]_0^1.

Thay cận:
Va=2π(1−23+15)=2π⋅15−10+315=2π⋅815=16π15.V_a=2\pi\left(1-\frac{2}{3}+\frac{1}{5}\right)=2\pi\cdot\frac{15-10+3}{15}=2\pi\cdot\frac{8}{15}=\frac{16\pi}{15}.

Vậy Va=16π15≈3,35V_a=\dfrac{16\pi}{15}\approx 3,35 (đơn vị thể tích).

b) Hình phẳng giới hạn bởi y=25−x2y=\sqrt{25-x^2}, y=0y=0, x=2x=2, x=4x=4.

Trên [2;4][2;4] ta có y=25−x2≥0y=\sqrt{25-x^2}\ge 0 nên y2=25−x2y^2=25-x^2. Thể tích khối tròn xoay quay quanh OxOx:
Vb=π∫24(25−x2)2 dx=π∫24(25−x2) dx.V_b=\pi\int_{2}^{4}\big(\sqrt{25-x^2}\big)^2\,dx=\pi\int_{2}^{4}\big(25-x^2\big)\,dx.

Tính tích phân:
Vb=π[25x−x33]24=π[(100−643)−(50−83)].V_b=\pi\left[25x-\frac{x^3}{3}\right]_2^4=\pi\left[\left(100-\frac{64}{3}\right)-\left(50-\frac{8}{3}\right)\right].

Ta có 100−643=2363100-\dfrac{64}{3}=\dfrac{236}{3} và 50−83=142350-\dfrac{8}{3}=\dfrac{142}{3}, do đó:
Vb=π⋅236−1423=π⋅943=94π3.V_b=\pi\cdot\frac{236-142}{3}=\pi\cdot\frac{94}{3}=\frac{94\pi}{3}.

Vậy Vb=94π3≈98,44V_b=\dfrac{94\pi}{3}\approx 98,44 (đơn vị thể tích).

Đáp số

V=16π15≈3,35V=\dfrac{16\pi}{15}\approx 3,35V=94π3≈98,44V=\dfrac{94\pi}{3}\approx 98,44

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.