Sách giáo khoa Toán 12 Tập hai

Giải Bài 4.35 trang 28 SGK Toán 12

Bài tập cuối chương IV   Đã kiểm chéo

Đề bài

Nghệ thuật làm gốm có lịch sử phát triển lâu đời và vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay. Giả sử một bình gốm có mặt trong của bình là một mặt tròn xoay sinh ra khi cho phần đồ thị của hàm số y=1175x2+335x+5y=\dfrac{1}{175}x^2+\dfrac{3}{35}x+5 (0≤x≤30)(0\le x\le 30) (xx, yy tính theo cm) quay tròn quanh bệ gốm có trục trùng với trục hoành OxOx. Hỏi để hoàn thành bình gốm đó ta cần sử dụng bao nhiêu centimét khối đất sét, biết rằng bình gốm đó có độ dày không đổi là 1 cm?

Lời giải

Thiết lập mô hình.

Mặt trong của bình là mặt tròn xoay sinh ra khi quay đồ thị hàm số
y=f(x)=1175x2+335x+5,0≤x≤30y=f(x)=\dfrac{1}{175}x^2+\dfrac{3}{35}x+5,\quad 0\le x\le 30
quanh trục OxOx. Tại vị trí xx, bán kính thành trong của bình là f(x)f(x).

Vì bình có độ dày không đổi bằng 11 cm nên tại vị trí xx, bán kính thành ngoài là f(x)+1f(x)+1.

Thể tích đất sét.

Lượng đất sét cần dùng chính là thể tích khối nằm giữa mặt ngoài và mặt trong của bình. Áp dụng công thức thể tích vật tròn xoay:
V=π∫030[(f(x)+1)2−(f(x))2] dx=π∫030[2f(x)+1] dx.V=\pi\int_0^{30}\big[(f(x)+1)^2-\big(f(x)\big)^2\big]\,dx=\pi\int_0^{30}\big[2f(x)+1\big]\,dx.

Ta có
2f(x)+1=2175x2+635x+10+1=2175x2+635x+11.2f(x)+1=\dfrac{2}{175}x^2+\dfrac{6}{35}x+10+1=\dfrac{2}{175}x^2+\dfrac{6}{35}x+11.

Tính tích phân.

∫0302175x2 dx=2175⋅x33∣030=2175⋅9000=18000175.\int_0^{30}\dfrac{2}{175}x^2\,dx=\dfrac{2}{175}\cdot\dfrac{x^3}{3}\Big|_0^{30}=\dfrac{2}{175}\cdot 9000=\dfrac{18000}{175}.

∫030635x dx=635⋅x22∣030=635⋅450=270035=13500175.\int_0^{30}\dfrac{6}{35}x\,dx=\dfrac{6}{35}\cdot\dfrac{x^2}{2}\Big|_0^{30}=\dfrac{6}{35}\cdot 450=\dfrac{2700}{35}=\dfrac{13500}{175}.

∫03011 dx=11⋅30=330.\int_0^{30}11\,dx=11\cdot 30=330.

Cộng lại:
∫030[2f(x)+1] dx=18000+13500175+330=31500175+330=180+330=510.\int_0^{30}\big[2f(x)+1\big]\,dx=\dfrac{18000+13500}{175}+330=\dfrac{31500}{175}+330=180+330=510.

Do đó
V=510π≈1602,2 (cm3).V=510\pi\approx 1602{,}2\ (\text{cm}^3).

Kết luận. Để hoàn thành bình gốm cần khoảng 510π≈1602,2510\pi\approx 1602{,}2 cm³ đất sét.

Kiểm tra lại: 31500175=180\dfrac{31500}{175}=180 đúng; 180+330=510180+330=510; 510π=1602,212…≈1602,2510\pi=1602{,}212\ldots\approx 1602{,}2 cm³.

Đáp số

V=510π≈1602,2V=510\pi\approx 1602{,}2 cm³

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.