Sách giáo khoa Toán 12 Tập hai

Giải Câu hỏi trang 29 SGK Toán 12

Bài 14. Phương trình mặt phẳng   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một vật thể chuyển động trong không gian OxyzOxyz. Tại mỗi thời điểm tt, vật thể ở vị trí M(cos⁡t−sin⁡t;cos⁡t+sin⁡t;cos⁡t)M(\cos t - \sin t; \cos t + \sin t; \cos t). Hỏi vật thể có chuyển động trong một mặt phẳng cố định hay không?

Lời giải

Gọi M(x;y;z)M(x;y;z) là vị trí của vật thể tại thời điểm tt, khi đó
x=cos⁡t−sin⁡t,y=cos⁡t+sin⁡t,z=cos⁡t.x = \cos t - \sin t,\quad y = \cos t + \sin t,\quad z = \cos t.

Tìm một hệ thức không phụ thuộc tt giữa x,y,zx,y,z.

Cộng hai tọa độ đầu để khử sin⁡t\sin t:
x+y=(cos⁡t−sin⁡t)+(cos⁡t+sin⁡t)=2cos⁡t.x + y = (\cos t - \sin t) + (\cos t + \sin t) = 2\cos t.

Mà z=cos⁡tz = \cos t, nên 2cos⁡t=2z2\cos t = 2z. Do đó với mọi thời điểm tt ta luôn có
x+y=2z⟺x+y−2z=0.x + y = 2z \quad\Longleftrightarrow\quad x + y - 2z = 0.

Kết luận. Tọa độ của điểm MM tại mọi thời điểm tt đều thỏa mãn phương trình x+y−2z=0x + y - 2z = 0. Đây là phương trình của một mặt phẳng cố định (mặt phẳng đi qua gốc tọa độ OO, có vectơ pháp tuyến n⃗=(1;1;−2)\vec{n} = (1;1;-2)).

Vậy vật thể luôn chuyển động trong một mặt phẳng cố định, đó là mặt phẳng x+y−2z=0x + y - 2z = 0.

*Kiểm tra:* với t=0t=0 ta có M(1;1;1)M(1;1;1), thay vào: 1+1−2⋅1=01+1-2\cdot 1 = 0 (thỏa mãn); với t=π2t=\dfrac{\pi}{2} ta có M(−1;1;0)M(-1;1;0), thay vào: −1+1−2⋅0=0-1+1-2\cdot 0 = 0 (thỏa mãn).

Đáp số

Có; vật thể chuyển động trong mặt phẳng cố định x+y−2z=0x + y - 2z = 0

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.