Sách giáo khoa Toán 12 Tập hai

Giải Bài 5.20 trang 53 SGK Toán 12

Bài 16. Công thức tính góc trong không gian   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong không gian OxyzOxyz, tính góc giữa hai đường thẳng:
Δ1:{x=1+2ty=1−tz=2+3t\Delta_1 : \begin{cases} x = 1 + 2t \\ y = 1 - t \\ z = 2 + 3t \end{cases} và Δ2:x−2−1=x+11=z−22\Delta_2 : \dfrac{x-2}{-1} = \dfrac{x+1}{1} = \dfrac{z-2}{2}.

Lời giải

Bước 1. Xác định vectơ chỉ phương của hai đường thẳng.

Đường thẳng Δ1\Delta_1 có phương trình tham số {x=1+2ty=1−tz=2+3t\begin{cases} x = 1 + 2t \\ y = 1 - t \\ z = 2 + 3t \end{cases}, suy ra vectơ chỉ phương u1⃗=(2; −1; 3)\vec{u_1} = (2;\,-1;\,3).

Đường thẳng Δ2\Delta_2 có phương trình chính tắc x−2−1=y+11=z−22\dfrac{x-2}{-1} = \dfrac{y+1}{1} = \dfrac{z-2}{2}, suy ra vectơ chỉ phương u2⃗=(−1; 1; 2)\vec{u_2} = (-1;\,1;\,2).

Bước 2. Tính góc giữa hai đường thẳng.

Gọi φ\varphi là góc giữa Δ1\Delta_1 và Δ2\Delta_2 (0°≤φ≤90°0° \le \varphi \le 90°). Ta có:
cos⁡φ=∣u1⃗⋅u2⃗∣∣u1⃗∣⋅∣u2⃗∣\cos\varphi = \frac{|\vec{u_1}\cdot\vec{u_2}|}{|\vec{u_1}|\cdot|\vec{u_2}|}

Tính tích vô hướng:
u1⃗⋅u2⃗=2⋅(−1)+(−1)⋅1+3⋅2=−2−1+6=3\vec{u_1}\cdot\vec{u_2} = 2\cdot(-1) + (-1)\cdot 1 + 3\cdot 2 = -2 - 1 + 6 = 3

Tính độ dài các vectơ:
∣u1⃗∣=22+(−1)2+32=14,∣u2⃗∣=(−1)2+12+22=6|\vec{u_1}| = \sqrt{2^2+(-1)^2+3^2} = \sqrt{14}, \quad |\vec{u_2}| = \sqrt{(-1)^2+1^2+2^2} = \sqrt{6}

Suy ra:
cos⁡φ=∣3∣14⋅6=384=3221=2114\cos\varphi = \frac{|3|}{\sqrt{14}\cdot\sqrt{6}} = \frac{3}{\sqrt{84}} = \frac{3}{2\sqrt{21}} = \frac{\sqrt{21}}{14}

Vậy góc giữa hai đường thẳng Δ1\Delta_1 và Δ2\Delta_2 là:
φ=arccos⁡2114≈70°54′\varphi = \arccos\dfrac{\sqrt{21}}{14} \approx 70°54'

Đáp số

φ=arccos⁡2114≈70°54′\varphi = \arccos\dfrac{\sqrt{21}}{14} \approx 70°54'

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.