Sách giáo khoa Toán 12 Tập hai

Giải Bài 5.21 trang 53 SGK Toán 12

Bài 16. Công thức tính góc trong không gian   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong không gian OxyzOxyz, tính góc giữa trục OzOz và mặt phẳng (P):x+2y−z−1=0(P) : x + 2y - z - 1 = 0.

Lời giải

Bước 1. Xác định vectơ chỉ phương của trục và vectơ pháp tuyến của mặt phẳng.

Trục OzOz có vectơ chỉ phương là k⃗=(0;0;1)\vec{k} = (0; 0; 1).

Mặt phẳng (P):x+2y−z−1=0(P): x + 2y - z - 1 = 0 có vectơ pháp tuyến n⃗=(1;2;−1)\vec{n} = (1; 2; -1).

Bước 2. Áp dụng công thức tính góc giữa đường thẳng và mặt phẳng.

Gọi φ\varphi là góc giữa trục OzOz và mặt phẳng (P)(P). Ta có:
sin⁡φ=∣k⃗⋅n⃗∣∣k⃗∣⋅∣n⃗∣.\sin\varphi = \frac{|\vec{k} \cdot \vec{n}|}{|\vec{k}| \cdot |\vec{n}|}.

Bước 3. Tính các đại lượng.

k⃗⋅n⃗=0⋅1+0⋅2+1⋅(−1)=−1,\vec{k} \cdot \vec{n} = 0\cdot 1 + 0\cdot 2 + 1\cdot(-1) = -1,
∣k⃗∣=02+02+12=1,∣n⃗∣=12+22+(−1)2=6.|\vec{k}| = \sqrt{0^2 + 0^2 + 1^2} = 1,\qquad |\vec{n}| = \sqrt{1^2 + 2^2 + (-1)^2} = \sqrt{6}.

Do đó:
sin⁡φ=∣−1∣1⋅6=16=66≈0,4082.\sin\varphi = \frac{|-1|}{1\cdot \sqrt{6}} = \frac{1}{\sqrt 6} = \frac{\sqrt 6}{6} \approx 0{,}4082.

Bước 4. Suy ra số đo góc.

φ=arcsin⁡16≈24∘6′.\varphi = \arcsin\frac{1}{\sqrt 6} \approx 24^\circ 6'.

Kiểm tra lại: sin⁡24∘6′≈0,408\sin 24^\circ 6' \approx 0{,}408, khớp với 16\dfrac{1}{\sqrt 6}. Vì 0≤φ≤90∘0 \le \varphi \le 90^\circ nên kết quả hợp lệ.

Kết luận: Góc giữa trục OzOz và mặt phẳng (P)(P) là φ≈24∘6′\varphi \approx 24^\circ 6' (với sin⁡φ=66\sin\varphi = \dfrac{\sqrt 6}{6}).

Đáp số

φ≈24∘6′\varphi \approx 24^\circ 6' (với sin⁡φ=66≈0,4082\sin\varphi = \dfrac{\sqrt 6}{6} \approx 0,4082)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.