Sách giáo khoa Toán 12 Tập hai

Giải Bài 5.28 trang 59 SGK Toán 12

Bài 17. Phương trình mặt cầu   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong không gian OxyzOxyz, cho mặt cầu (S):x2+y2+z2+2x−2y+8z−18=0(S): x^2+y^2+z^2+2x-2y+8z-18=0. Xác định tâm và bán kính của (S)(S).

Lời giải

Phương pháp. Mặt cầu có phương trình dạng x2+y2+z2−2ax−2by−2cz+d=0x^2+y^2+z^2-2ax-2by-2cz+d=0 có tâm I(a;b;c)I(a;b;c) và bán kính R=a2+b2+c2−dR=\sqrt{a^2+b^2+c^2-d} (khi a2+b2+c2−d>0a^2+b^2+c^2-d>0).

Xác định các hệ số. Viết lại (S):x2+y2+z2+2x−2y+8z−18=0(S): x^2+y^2+z^2+2x-2y+8z-18=0 về đúng dạng trên:

−2a=2⇒a=−1;−2b=−2⇒b=1;−2c=8⇒c=−4;d=−18.-2a=2 \Rightarrow a=-1;\quad -2b=-2 \Rightarrow b=1;\quad -2c=8 \Rightarrow c=-4;\quad d=-18.

Tâm. I(−1; 1; −4)I(-1;\,1;\,-4).

Bán kính.
R=a2+b2+c2−d=(−1)2+12+(−4)2−(−18)=1+1+16+18=36=6.R=\sqrt{a^2+b^2+c^2-d}=\sqrt{(-1)^2+1^2+(-4)^2-(-18)}=\sqrt{1+1+16+18}=\sqrt{36}=6.

Kiểm tra lại. Đưa (S)(S) về dạng chính tắc bằng cách hoàn chỉnh bình phương:
(x+1)2+(y−1)2+(z+4)2−1−1−16−18=0⇔(x+1)2+(y−1)2+(z+4)2=36.(x+1)^2+(y-1)^2+(z+4)^2-1-1-16-18=0 \Leftrightarrow (x+1)^2+(y-1)^2+(z+4)^2=36.
Vậy tâm I(−1;1;−4)I(-1;1;-4), bán kính R=36=6R=\sqrt{36}=6 — khớp với kết quả trên.

Đáp số

Tâm I(−1;1;−4)I(-1; 1; -4), bán kính R=6R = 6

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.