Sách giáo khoa Toán 8 Tập một

Giải Bài 3.12 trang 56 SGK Toán 8

Luyện tập chung (Chương III)   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho MM là một điểm nằm trong tam giác đều ABCABC. Qua MM kẻ các đường thẳng song song với BCBC, CACA, ABAB lần lượt cắt ABAB, BCBC, CACA tại các điểm PP, QQ, RR.

a) Chứng minh tứ giác APMRAPMR là hình thang cân.

b) Chứng minh rằng chu vi tam giác PQRPQR bằng tổng độ dài MA+MB+MCMA + MB + MC.

c) Hỏi với vị trí nào của MM thì tam giác PQRPQR là tam giác đều?

Lời giải

## a) Tứ giác APMRAPMR là hình thang cân

Theo cách dựng:

- Đường thẳng qua MM song song với BCBC cắt ABAB tại PP, nên MP∥BCMP \parallel BC.
- Đường thẳng qua MM song song với ABAB cắt CACA tại RR, nên MR∥ABMR \parallel AB.

Xét tứ giác APMRAPMR (các đỉnh theo thứ tự A→P→M→RA \to P \to M \to R):

Vì PP nằm trên ABAB nên cạnh APAP nằm trên đường thẳng ABAB; mà MR∥ABMR \parallel AB nên AP∥MRAP \parallel MR.

Vậy APMRAPMR là hình thang với hai đáy APAP và MRMR.

Xét hai góc kề đáy APAP:

- PAR^=BAC^=60∘\widehat{PAR} = \widehat{BAC} = 60^\circ (góc của tam giác đều ABCABC).
- Vì MP∥BCMP \parallel BC và ABAB là cát tuyến nên APM^=ABC^=60∘\widehat{APM} = \widehat{ABC} = 60^\circ (hai góc đồng vị).

Hình thang APMRAPMR có hai góc kề đáy APAP bằng nhau (PAR^=APM^=60∘\widehat{PAR} = \widehat{APM} = 60^\circ) nên APMRAPMR là hình thang cân (điều phải chứng minh).

##

b) Chu vi tam giác PQRPQR bằng MA+MB+MCMA + MB + MC

Xét hình thang cân APMRAPMR: hai đường chéo của hình thang cân bằng nhau, mà hai đường chéo của APMRAPMR là AMAM và PRPR, suy ra

RP=MA.(1)RP = MA. \qquad (1)

Xét tứ giác BPMQBPMQ (các đỉnh theo thứ tự B→P→M→QB \to P \to M \to Q), với P∈ABP \in AB, Q∈BCQ \in BC:

- MP∥BCMP \parallel BC nên PM∥BQPM \parallel BQ, suy ra BPMQBPMQ là hình thang với hai đáy PMPM, BQBQ.
- Hai góc kề đáy BQBQ: PBQ^=ABC^=60∘\widehat{PBQ} = \widehat{ABC} = 60^\circ; vì MQ∥CAMQ \parallel CA và BCBC là cát tuyến nên MQB^=ACB^=60∘\widehat{MQB} = \widehat{ACB} = 60^\circ (hai góc đồng vị).

Vậy BPMQBPMQ là hình thang cân, hai đường chéo PQPQ và BMBM bằng nhau:

PQ=MB.(2)PQ = MB. \qquad (2)

Xét tứ giác CQMRCQMR (các đỉnh theo thứ tự C→Q→M→RC \to Q \to M \to R), với Q∈BCQ \in BC, R∈CAR \in CA:

- MQ∥CAMQ \parallel CA nên QM∥CRQM \parallel CR, suy ra CQMRCQMR là hình thang với hai đáy QMQM, CRCR.
- Hai góc kề đáy CRCR: QCR^=BCA^=60∘\widehat{QCR} = \widehat{BCA} = 60^\circ; vì MR∥ABMR \parallel AB và CACA là cát tuyến nên MRC^=BAC^=60∘\widehat{MRC} = \widehat{BAC} = 60^\circ (hai góc đồng vị).

Vậy CQMRCQMR là hình thang cân, hai đường chéo QRQR và CMCM bằng nhau:

QR=MC.(3)QR = MC. \qquad (3)

Cộng theo vế (1)(1), (2)(2), (3)(3) ta được:

PQ+QR+RP=MB+MC+MA,PQ + QR + RP = MB + MC + MA,

tức là chu vi tam giác PQRPQR bằng MA+MB+MCMA + MB + MC (điều phải chứng minh).

##

c) Vị trí của MM để tam giác PQRPQR đều

Theo câu b): PQ=MBPQ = MB, QR=MCQR = MC, RP=MARP = MA.

Do đó tam giác PQRPQR đều   ⟺  PQ=QR=RP  ⟺  MA=MB=MC\iff PQ = QR = RP \iff MA = MB = MC.

Đẳng thức MA=MB=MCMA = MB = MC có nghĩa là MM cách đều ba đỉnh AA, BB, CC, tức MM là giao điểm ba đường trung trực của tam giác ABCABC. Vì ABCABC là tam giác đều nên điểm này trùng với trọng tâm của tam giác.

Kết luận: Tam giác PQRPQR đều khi và chỉ khi MM là tâm (trọng tâm) của tam giác đều ABCABC.

Đáp số

a) APMRAPMR là hình thang cân (hai đáy AP∥MRAP \parallel MR, hai góc kề đáy APAP cùng bằng 60∘60^\circ)b) PQ+QR+RP=MA+MB+MCPQ + QR + RP = MA + MB + MC (vì RP=MARP = MA, PQ=MBPQ = MB, QR=MCQR = MC — đường chéo các hình thang cân)c) MM là tâm (trọng tâm) của tam giác đều ABCABC

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.