Giải Câu hỏi trang 57 SGK Toán 8
Đề bài
Hai con đường lớn và cắt nhau tạo thành một góc. Bên trong góc đó có một điểm dân cư . Phải mở một con đường thẳng đi qua cắt tại , cắt tại như thế nào để hai đoạn đường và bằng nhau (các con đường đều là đường thẳng) (H.3.27)?
Hình 3.27: Hai con đường (dải màu đen như mặt đường) là và cắt nhau tạo thành một góc. Đường đi xiên từ trên xuống, đường nằm ngang phía dưới. Điểm (điểm dân cư, có ngôi nhà) nằm bên trong góc. Từ có đoạn nét đứt đi lên cắt đường tại điểm và đoạn nét đứt đi xuống cắt đường tại điểm .
Lời giải
Phân tích. Gọi là giao điểm của hai con đường và (đỉnh của góc). Con đường cần mở là đường thẳng đi qua , cắt tại và cắt tại . Yêu cầu nghĩa là phải là trung điểm của đoạn .
Ta dựa vào tính chất: *hai đường chéo của hình bình hành cắt nhau tại trung điểm của mỗi đường.* Nếu dựng được một hình bình hành nhận và một điểm là hai đỉnh đối, nhận (trên ) và (trên ) là hai đỉnh đối còn lại, sao cho là trung điểm của đường chéo , thì cũng là trung điểm của đường chéo .
Cách mở đường (cách dựng).
1. Xác định giao điểm của hai đường và .
2. Trên tia , lấy điểm sao cho là trung điểm của (tức ).
3. Qua kẻ đường thẳng song song với , cắt tại .
4. Qua kẻ đường thẳng song song với , cắt tại .
Con đường thẳng chính là con đường cần mở; nó đi qua và thỏa mãn .
Chứng minh. Xét tứ giác có:
- (vì mà nằm trên ),
- (vì mà nằm trên ).
Tứ giác có hai cặp cạnh đối song song nên là hình bình hành. Do đó hai đường chéo và cắt nhau tại trung điểm của mỗi đường.
Theo cách dựng, là trung điểm của , nên cũng là trung điểm của . Suy ra ba điểm , , thẳng hàng và (đpcm).
Vậy phải mở con đường đi qua sao cho là trung điểm của đoạn , với , được xác định như trên.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.