Sách giáo khoa Toán 8 Tập một

Giải Luyện tập 1 trang 100 SGK Toán 8

Bài 20. Phân tích dữ liệu thống kê dựa vào biểu đồ   Đã kiểm chéo

Đề bài

Dựa trên dữ liệu khảo sát về món ăn Việt Nam được ưa thích, một công ty du lịch đã vẽ hai biểu đồ sau:

Hình 5.10

a) Hai biểu đồ này biểu diễn cùng một dữ liệu không? Lập bảng thống kê về dữ liệu đó.

b) Trong Biểu đồ a), tỉ lệ chiều cao giữa cột màu xanh và cột màu vàng có bằng tỉ lệ hai số mà chúng biểu diễn không? Giải thích tại sao.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 100 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 5.10 gồm hai biểu đồ cột về 'Món ăn Việt Nam được ưa thích', trục ngang là Món ăn (Phở, Nem, Bánh mì), trục đứng là Số lượt bình chọn.

Biểu đồ a): trục đứng bắt đầu từ 950 (gốc khác 0), các vạch 950, 960, 970, 980, 990. Giá trị: Phở 972 (cột đỏ), Nem 987 (cột xanh), Bánh mì 955 (cột vàng).

Biểu đồ b): trục đứng bắt đầu từ 0, các vạch 0, 200, 400, 600, 800, 1000, 1200. Giá trị: Phở 972 (cột đỏ), Nem 987 (cột xanh), Bánh mì 955 (cột vàng).

Bảng số liệu:
| Món ăn | Phở | Nem | Bánh mì |
|---|---|---|---|
| Số lượt bình chọn | 972 | 987 | 955 |

Lời giải

a) Đọc giá trị từ cả hai biểu đồ:

- Biểu đồ a) (trục đứng bắt đầu từ 950950) và Biểu đồ

b) (trục đứng bắt đầu từ 00) đều cho: Phở 972972 lượt, Nem 987987 lượt, Bánh mì 955955 lượt.

Vì các giá trị ở hai biểu đồ hoàn toàn trùng khớp nên hai biểu đồ biểu diễn cùng một dữ liệu.

Bảng thống kê về dữ liệu đó:

| Món ăn | Phở | Nem | Bánh mì |
|---|---|---|---|
| Số lượt bình chọn | 972 | 987 | 955 |

b) Trong Biểu đồ a), trục đứng bắt đầu từ 950950 (gốc khác 00), nên chiều cao mỗi cột chỉ ứng với phần giá trị vượt quá 950950:

- Cột màu xanh (Nem): chiều cao tương ứng 987−950=37987 - 950 = 37.
- Cột màu vàng (Bánh mì): chiều cao tương ứng 955−950=5955 - 950 = 5.

Tỉ lệ chiều cao hai cột:
375=7,4.\dfrac{37}{5} = 7{,}4.

Tỉ lệ hai số mà chúng biểu diễn:
987955≈1,03.\dfrac{987}{955} \approx 1{,}03.

Vì 7,4≠1,037{,}4 \neq 1{,}03 nên tỉ lệ chiều cao giữa cột màu xanh và cột màu vàng KHÔNG bằng tỉ lệ hai số mà chúng biểu diễn.

*Giải thích:* Do trục đứng của Biểu đồ a) không bắt đầu từ 00 mà bắt đầu từ 950950, chiều cao của mỗi cột không còn tỉ lệ với số lượt bình chọn mà nó biểu diễn. Điều này làm cho sự chênh lệch giữa các cột bị phóng đại, dễ gây hiểu lầm cho người đọc.

Đáp số

Có, hai biểu đồ biểu diễn cùng một dữ liệu (Phở 972; Nem 987; Bánh mì 955)Không bằng nhau: tỉ lệ chiều cao là 37/5 = 7,4 còn tỉ lệ hai số là 987/955 ≈ 1,03; vì trục đứng không bắt đầu từ 0

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.