Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Bài 1.8 trang 16 SGK Toán 9

Bài 2. Giải hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho hệ phương trình {2x−y=−3−2m2x+9y=3(m+3)\begin{cases} 2x - y = -3 \\ -2m^2 x + 9y = 3(m+3) \end{cases}, trong đó mm là số đã cho. Giải hệ phương trình trong mỗi trường hợp sau:

a) m=−2m = -2;

b) m=−3m = -3;

c) m=3m = 3.

Lời giải

Từ phương trình thứ nhất 2x−y=−32x - y = -3 ta rút ra y=2x+3y = 2x + 3. Ta thay giá trị của mm vào phương trình thứ hai rồi giải bằng phương pháp thế.

a) m=−2m = -2:

Khi m=−2m = -2 thì m2=4m^2 = 4 nên phương trình thứ hai trở thành:
−2⋅4⋅x+9y=3(−2+3)  ⇒  −8x+9y=3.-2\cdot 4\cdot x + 9y = 3(-2+3) \;\Rightarrow\; -8x + 9y = 3.

Hệ phương trình là:
{2x−y=−3−8x+9y=3\begin{cases} 2x - y = -3 \\ -8x + 9y = 3 \end{cases}

Từ phương trình thứ nhất: y=2x+3y = 2x + 3. Thế vào phương trình thứ hai:
−8x+9(2x+3)=3  ⇒  −8x+18x+27=3  ⇒  10x=−24  ⇒  x=−125=−2,4.-8x + 9(2x+3) = 3 \;\Rightarrow\; -8x + 18x + 27 = 3 \;\Rightarrow\; 10x = -24 \;\Rightarrow\; x = -\dfrac{12}{5} = -2{,}4.

Suy ra y=2⋅(−125)+3=−245+155=−95=−1,8.y = 2\cdot\left(-\dfrac{12}{5}\right) + 3 = -\dfrac{24}{5} + \dfrac{15}{5} = -\dfrac{9}{5} = -1{,}8.

Thử lại: 2⋅(−2,4)−(−1,8)=−4,8+1,8=−32\cdot(-2{,}4) - (-1{,}8) = -4{,}8 + 1{,}8 = -3 (đúng); −8⋅(−2,4)+9⋅(−1,8)=19,2−16,2=3-8\cdot(-2{,}4) + 9\cdot(-1{,}8) = 19{,}2 - 16{,}2 = 3 (đúng).

Vậy hệ có nghiệm duy nhất (x;y)=(−125; −95)=(−2,4; −1,8).(x; y) = \left(-\dfrac{12}{5};\, -\dfrac{9}{5}\right) = (-2{,}4;\, -1{,}8).

b) m=−3m = -3:

Khi m=−3m = -3 thì m2=9m^2 = 9 và 3(m+3)=3(−3+3)=03(m+3) = 3(-3+3) = 0 nên phương trình thứ hai trở thành:
−2⋅9⋅x+9y=0  ⇒  −18x+9y=0  ⇒  −2x+y=0  ⇒  y=2x.-2\cdot 9\cdot x + 9y = 0 \;\Rightarrow\; -18x + 9y = 0 \;\Rightarrow\; -2x + y = 0 \;\Rightarrow\; y = 2x.

Hệ phương trình là:
{2x−y=−3y=2x\begin{cases} 2x - y = -3 \\ y = 2x \end{cases}

Thế y=2xy = 2x vào phương trình thứ nhất:
2x−2x=−3  ⇒  0=−3  (vô lí).2x - 2x = -3 \;\Rightarrow\; 0 = -3 \;(\text{vô lí}).

Vậy hệ phương trình vô nghiệm.

c) m=3m = 3:

Khi m=3m = 3 thì m2=9m^2 = 9 và 3(m+3)=3(3+3)=183(m+3) = 3(3+3) = 18 nên phương trình thứ hai trở thành:
−2⋅9⋅x+9y=18  ⇒  −18x+9y=18  ⇒  −2x+y=2  ⇒  y=2x+2.-2\cdot 9\cdot x + 9y = 18 \;\Rightarrow\; -18x + 9y = 18 \;\Rightarrow\; -2x + y = 2 \;\Rightarrow\; y = 2x + 2.

Hệ phương trình là:
{2x−y=−3y=2x+2\begin{cases} 2x - y = -3 \\ y = 2x + 2 \end{cases}

Thế y=2x+2y = 2x + 2 vào phương trình thứ nhất:
2x−(2x+2)=−3  ⇒  −2=−3  (vô lí).2x - (2x + 2) = -3 \;\Rightarrow\; -2 = -3 \;(\text{vô lí}).

Vậy hệ phương trình vô nghiệm.

Đáp số

x = -2,4; y = -1,8Hệ vô nghiệmHệ vô nghiệm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.