Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Bài 1.9 trang 16 SGK Toán 9

Bài 2. Giải hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn   Đã kiểm chéo

Đề bài

Dùng MTCT thích hợp để tìm nghiệm của các hệ phương trình sau:

a) {12x−5y+24=0−5x−3y−10=0;\begin{cases} 12x - 5y + 24 = 0 \\ -5x - 3y - 10 = 0; \end{cases}
b) {13x−y=23x−3y=2;\begin{cases} \dfrac{1}{3}x - y = \dfrac{2}{3} \\ x - 3y = 2; \end{cases}
c) {3x−2y=1−x+23y=0;\begin{cases} 3x - 2y = 1 \\ -x + \dfrac{2}{3}y = 0; \end{cases}
d) {49x−35y=1129x+15y=−2.\begin{cases} \dfrac{4}{9}x - \dfrac{3}{5}y = 11 \\ \dfrac{2}{9}x + \dfrac{1}{5}y = -2. \end{cases}

Lời giải

Dùng máy tính cầm tay (MTCT) có chức năng giải hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn. Trước tiên đưa mỗi hệ về dạng chuẩn {a1x+b1y=c1a2x+b2y=c2\begin{cases} a_1x + b_1y = c_1 \\ a_2x + b_2y = c_2 \end{cases} rồi nhập các hệ số a1,b1,c1,a2,b2,c2a_1, b_1, c_1, a_2, b_2, c_2.

a) Đưa về dạng chuẩn:
{12x−5y=−24−5x−3y=10.\begin{cases} 12x - 5y = -24 \\ -5x - 3y = 10. \end{cases}
Nhập các hệ số a1=12; b1=−5; c1=−24; a2=−5; b2=−3; c2=10a_1 = 12;\ b_1 = -5;\ c_1 = -24;\ a_2 = -5;\ b_2 = -3;\ c_2 = 10, máy hiện:
x=−2;y=0.x = -2;\quad y = 0.
Thử lại: 12⋅(−2)−5⋅0+24=012\cdot(-2) - 5\cdot 0 + 24 = 0 và −5⋅(−2)−3⋅0−10=0-5\cdot(-2) - 3\cdot 0 - 10 = 0 (đúng).

Vậy hệ có nghiệm duy nhất (x;y)=(−2;0)(x; y) = (-2; 0).

b) Đưa về dạng chuẩn (nhân hai vế phương trình thứ nhất với 33):
{x−3y=2x−3y=2.\begin{cases} x - 3y = 2 \\ x - 3y = 2. \end{cases}
Hai phương trình trùng nhau. Nhập các hệ số a1=13; b1=−1; c1=23; a2=1; b2=−3; c2=2a_1 = \dfrac{1}{3};\ b_1 = -1;\ c_1 = \dfrac{2}{3};\ a_2 = 1;\ b_2 = -3;\ c_2 = 2, máy báo hệ có vô số nghiệm.

Vậy hệ đã cho có vô số nghiệm.

c) Nhập các hệ số a1=3; b1=−2; c1=1; a2=−1; b2=23; c2=0a_1 = 3;\ b_1 = -2;\ c_1 = 1;\ a_2 = -1;\ b_2 = \dfrac{2}{3};\ c_2 = 0. Máy báo hệ vô nghiệm.

(Giải thích: nhân hai vế phương trình thứ hai với −3-3 được 3x−2y=03x - 2y = 0, mâu thuẫn với 3x−2y=13x - 2y = 1.)

Vậy hệ đã cho vô nghiệm.

d) Nhập các hệ số a1=49; b1=−35; c1=11; a2=29; b2=15; c2=−2a_1 = \dfrac{4}{9};\ b_1 = -\dfrac{3}{5};\ c_1 = 11;\ a_2 = \dfrac{2}{9};\ b_2 = \dfrac{1}{5};\ c_2 = -2, máy hiện:
x=92=4,5;y=−15.x = \dfrac{9}{2} = 4{,}5;\quad y = -15.
Thử lại: 49⋅92−35⋅(−15)=2+9=11\dfrac{4}{9}\cdot\dfrac{9}{2} - \dfrac{3}{5}\cdot(-15) = 2 + 9 = 11 và 29⋅92+15⋅(−15)=1−3=−2\dfrac{2}{9}\cdot\dfrac{9}{2} + \dfrac{1}{5}\cdot(-15) = 1 - 3 = -2 (đúng).

Vậy hệ có nghiệm duy nhất (x;y)=(4,5;−15)(x; y) = (4{,}5; -15).

Đáp số

(x; y) = (-2; 0)Hệ có vô số nghiệmHệ vô nghiệm(x; y) = (4,5; -15)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.