Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Bài 1.15 trang 23 SGK Toán 9

Bài 3. Giải bài toán bằng cách lập hệ phương trình   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tìm số tự nhiên nn có hai chữ số, biết rằng tổng của hai chữ số đó bằng 12, và nếu viết hai chữ số đó theo thứ tự ngược lại thì được một số lớn hơn nn là 36 đơn vị.

Lời giải

Gọi ẩn và điều kiện:

Gọi chữ số hàng chục của số nn là xx, chữ số hàng đơn vị là yy.

Điều kiện: x∈N, 1≤x≤9x \in \mathbb{N},\ 1 \le x \le 9 và y∈N, 0≤y≤9y \in \mathbb{N},\ 0 \le y \le 9.

Khi đó số cần tìm là n=xy‾=10x+yn = \overline{xy} = 10x + y, và số viết theo thứ tự ngược lại là yx‾=10y+x\overline{yx} = 10y + x.

Lập hệ phương trình:

a) Tổng hai chữ số bằng 1212 nên:
x+y=12.x + y = 12.

b) Số viết ngược lại lớn hơn nn là 3636 đơn vị nên:
(10y+x)−(10x+y)=36  ⟺  9y−9x=36  ⟺  y−x=4.(10y + x) - (10x + y) = 36 \iff 9y - 9x = 36 \iff y - x = 4.

Ta có hệ phương trình:
{x+y=12y−x=4\begin{cases} x + y = 12 \\ y - x = 4 \end{cases}

Giải hệ:

Cộng vế với vế hai phương trình:
2y=16  ⟹  y=8.2y = 16 \implies y = 8.

Thay y=8y = 8 vào x+y=12x + y = 12:
x=12−8=4.x = 12 - 8 = 4.

Cả hai giá trị x=4x = 4 (thỏa 1≤x≤91 \le x \le 9) và y=8y = 8 (thỏa 0≤y≤90 \le y \le 9) đều thỏa mãn điều kiện.

Kết luận: Số cần tìm là n=48n = 48.

Kiểm tra lại: Tổng hai chữ số: 4+8=124 + 8 = 12 (đúng). Số viết ngược lại là 8484, và 84−48=3684 - 48 = 36 (đúng).

Vậy n=48n = 48.

Đáp số

n = 48

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.