Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Bài 2.26 trang 42 SGK Toán 9

Bài tập cuối chương II   Đã kiểm chéo

Đề bài

Giải các phương trình sau:

a) (3x−1)2−(x+2)2=0(3x-1)^2-(x+2)^2=0;

b) x(x+1)=2(x2−1)x(x+1)=2(x^2-1).

Lời giải

a) (3x−1)2−(x+2)2=0(3x-1)^2-(x+2)^2=0

Áp dụng hằng đẳng thức hiệu hai bình phương A2−B2=(A−B)(A+B)A^2-B^2=(A-B)(A+B) với A=3x−1A=3x-1, B=x+2B=x+2:

[(3x−1)−(x+2)][(3x−1)+(x+2)]=0\big[(3x-1)-(x+2)\big]\big[(3x-1)+(x+2)\big]=0

(3x−1−x−2)(3x−1+x+2)=0(3x-1-x-2)(3x-1+x+2)=0

(2x−3)(4x+1)=0(2x-3)(4x+1)=0

Suy ra 2x−3=02x-3=0 hoặc 4x+1=04x+1=0.

- 2x−3=0⇒x=322x-3=0 \Rightarrow x=\dfrac{3}{2}
- 4x+1=0⇒x=−144x+1=0 \Rightarrow x=-\dfrac{1}{4}

Vậy phương trình có hai nghiệm x=32x=\dfrac{3}{2} và x=−14x=-\dfrac{1}{4}.

*Thử lại:* Với x=32x=\dfrac{3}{2}: (3⋅32−1)2=(72)2(3\cdot\tfrac{3}{2}-1)^2=(\tfrac{7}{2})^2 và (32+2)2=(72)2(\tfrac{3}{2}+2)^2=(\tfrac{7}{2})^2, hiệu bằng 00 (đúng). Với x=−14x=-\dfrac{1}{4}: (3⋅(−14)−1)2=(−74)2(3\cdot(-\tfrac{1}{4})-1)^2=(-\tfrac{7}{4})^2 và (−14+2)2=(74)2(-\tfrac{1}{4}+2)^2=(\tfrac{7}{4})^2, hiệu bằng 00 (đúng).

b) x(x+1)=2(x2−1)x(x+1)=2(x^2-1)

Khai triển hai vế:

x2+x=2x2−2x^2+x=2x^2-2

Chuyển tất cả về một vế:

x2+x−2x2+2=0x^2+x-2x^2+2=0

−x2+x+2=0  ⇔  x2−x−2=0-x^2+x+2=0 \;\Leftrightarrow\; x^2-x-2=0

Phân tích thành nhân tử (tách −x=−2x+x-x=-2x+x):

x2−2x+x−2=0x^2-2x+x-2=0

x(x−2)+(x−2)=0x(x-2)+(x-2)=0

(x−2)(x+1)=0(x-2)(x+1)=0

Suy ra x−2=0x-2=0 hoặc x+1=0x+1=0.

- x−2=0⇒x=2x-2=0 \Rightarrow x=2
- x+1=0⇒x=−1x+1=0 \Rightarrow x=-1

Vậy phương trình có hai nghiệm x=2x=2 và x=−1x=-1.

*Thử lại:* Với x=2x=2: vế trái =2⋅3=6=2\cdot 3=6, vế phải =2(4−1)=6=2(4-1)=6 (đúng). Với x=−1x=-1: vế trái =(−1)⋅0=0=(-1)\cdot 0=0, vế phải =2(1−1)=0=2(1-1)=0 (đúng).

Đáp số

x=32x=\dfrac{3}{2}; x=−14x=-\dfrac{1}{4}x=2x=2; x=−1x=-1

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.