Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Bài 2.27 trang 42 SGK Toán 9

Bài tập cuối chương II   Đã kiểm chéo

Đề bài

Giải các phương trình sau:

a) xx−5−2x+5=x2x2−25\dfrac{x}{x-5}-\dfrac{2}{x+5}=\dfrac{x^2}{x^2-25};

b) 1x+1−xx2−x+1=3x3+1\dfrac{1}{x+1}-\dfrac{x}{x^2-x+1}=\dfrac{3}{x^3+1}.

Lời giải

## a) xx−5−2x+5=x2x2−25\dfrac{x}{x-5}-\dfrac{2}{x+5}=\dfrac{x^2}{x^2-25}

Điều kiện xác định: Vì x2−25=(x−5)(x+5)x^2-25=(x-5)(x+5) nên cần x−5≠0x-5\neq 0 và x+5≠0x+5\neq 0, tức là x≠5x\neq 5 và x≠−5x\neq -5.

Quy đồng mẫu thức với mẫu chung (x−5)(x+5)(x-5)(x+5):

x(x+5)(x−5)(x+5)−2(x−5)(x−5)(x+5)=x2(x−5)(x+5).\frac{x(x+5)}{(x-5)(x+5)}-\frac{2(x-5)}{(x-5)(x+5)}=\frac{x^2}{(x-5)(x+5)}.

Khử mẫu, ta được:

x(x+5)−2(x−5)=x2.x(x+5)-2(x-5)=x^2.

Khai triển:

x2+5x−2x+10=x2x^2+5x-2x+10=x^2
x2+3x+10=x2x^2+3x+10=x^2
3x+10=03x+10=0
x=−103.x=-\frac{10}{3}.

Đối chiếu điều kiện: x=−103x=-\dfrac{10}{3} khác 55 và khác −5-5 nên thỏa mãn.

Vậy phương trình có nghiệm x=−103x=-\dfrac{10}{3}.

##

b) 1x+1−xx2−x+1=3x3+1\dfrac{1}{x+1}-\dfrac{x}{x^2-x+1}=\dfrac{3}{x^3+1}

Điều kiện xác định: Vì x3+1=(x+1)(x2−x+1)x^3+1=(x+1)(x^2-x+1) và x2−x+1=(x−12)2+34>0x^2-x+1=\left(x-\dfrac{1}{2}\right)^2+\dfrac{3}{4}>0 với mọi xx nên chỉ cần x+1≠0x+1\neq 0, tức là x≠−1x\neq -1.

Quy đồng mẫu thức với mẫu chung (x+1)(x2−x+1)(x+1)(x^2-x+1):

x2−x+1(x+1)(x2−x+1)−x(x+1)(x+1)(x2−x+1)=3(x+1)(x2−x+1).\frac{x^2-x+1}{(x+1)(x^2-x+1)}-\frac{x(x+1)}{(x+1)(x^2-x+1)}=\frac{3}{(x+1)(x^2-x+1)}.

Khử mẫu, ta được:

(x2−x+1)−x(x+1)=3.(x^2-x+1)-x(x+1)=3.

Khai triển:

x2−x+1−x2−x=3x^2-x+1-x^2-x=3
−2x+1=3-2x+1=3
−2x=2-2x=2
x=−1.x=-1.

Đối chiếu điều kiện: x=−1x=-1 không thỏa mãn điều kiện xác định (x≠−1x\neq -1) nên bị loại.

Vậy phương trình vô nghiệm.

Đáp số

x=−103x=-\dfrac{10}{3}Vô nghiệm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.