Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Bài 4.17 trang 80 SGK Toán 9

Bài tập cuối chương IV   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tính các số liệu còn thiếu (dấu "?") ở Hình 4.28, với góc làm tròn đến độ, với độ dài làm tròn đến chữ số thập phân thứ nhất.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 80 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 4.28 gồm bốn hình:
a) Tam giác vuông (góc vuông ở đỉnh phải), cạnh đáy nằm ngang bằng 3, góc ở đỉnh trái là 40∘40^\circ, cạnh huyền có dấu "?".
b) Hình vuông (bốn góc vuông) có đường chéo bằng 10; một cạnh bằng 7; cạnh còn lại có dấu "?".
c) Tam giác có một góc vuông ở đỉnh trên; cạnh bên trái bằng 5, cạnh trên bằng 7, góc ở đỉnh dưới trái có dấu "?".
d) Có hai tam giác vuông ghép: cạnh nghiêng dài phía trên gồm đoạn 3 (dưới) và đoạn 2 (trên); góc ở đỉnh trái dưới là 35∘35^\circ; hai đường thẳng đứng (chiều cao) tại hai vị trí đều có dấu "?".

Lời giải

a) Gọi cạnh huyền cần tìm là xx.

Xét tam giác vuông, cạnh có độ dài 33 là cạnh kề của góc 40∘40^\circ, còn xx là cạnh huyền. Theo định nghĩa tỉ số lượng giác:

cos⁡40∘=3x⇒x=3cos⁡40∘≈30,766≈3,9.\cos 40^\circ = \dfrac{3}{x} \Rightarrow x = \dfrac{3}{\cos 40^\circ} \approx \dfrac{3}{0{,}766} \approx 3{,}9.

Vậy cạnh huyền ≈3,9\approx 3{,}9.

b) Hình đã cho là hình chữ nhật (bốn góc vuông), đường chéo bằng 1010 chia hình thành hai tam giác vuông. Một cạnh góc vuông bằng 77, cạnh góc vuông còn lại là yy, cạnh huyền (đường chéo) bằng 1010.

Áp dụng định lí Pythagore:

y=102−72=100−49=51≈7,1.y = \sqrt{10^2 - 7^2} = \sqrt{100 - 49} = \sqrt{51} \approx 7{,}1.

Vậy cạnh còn lại ≈7,1\approx 7{,}1.

c) Tam giác vuông có góc vuông ở đỉnh trên; hai cạnh góc vuông là 55 (cạnh bên trái) và 77 (cạnh trên). Gọi α\alpha là góc ở đỉnh dưới trái.

Đối với góc α\alpha: cạnh đối là 77, cạnh kề là 55, nên:

tan⁡α=75=1,4⇒α≈54∘.\tan \alpha = \dfrac{7}{5} = 1{,}4 \Rightarrow \alpha \approx 54^\circ.

Vậy góc cần tìm ≈54∘\approx 54^\circ.

d) Cạnh nghiêng xuất phát từ đỉnh dưới bên trái, tạo với phương ngang góc 35∘35^\circ. Trên cạnh nghiêng có hai điểm ứng với hai chiều cao (đường thẳng đứng) cần tìm:

- Tại điểm cuối đoạn 33 (tính từ đỉnh trái), chiều cao h1h_1 là cạnh đối của góc 35∘35^\circ trong tam giác vuông có cạnh huyền 33:

h1=3sin⁡35∘≈3×0,574≈1,7.h_1 = 3\sin 35^\circ \approx 3 \times 0{,}574 \approx 1{,}7.

- Tại điểm cuối cạnh nghiêng (độ dài 3+2=53 + 2 = 5), chiều cao h2h_2 là cạnh đối của góc 35∘35^\circ trong tam giác vuông có cạnh huyền 55:

h2=5sin⁡35∘≈5×0,574≈2,9.h_2 = 5\sin 35^\circ \approx 5 \times 0{,}574 \approx 2{,}9.

Vậy hai chiều cao lần lượt ≈1,7\approx 1{,}7 và ≈2,9\approx 2{,}9.

Đáp số

Cạnh huyền ≈ 3,9Cạnh còn lại ≈ 7,1Góc ≈ 54°Hai chiều cao ≈ 1,7 và 2,9

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.