Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Bài 5.15 trang 97 SGK Toán 9

Bài tập cuối chương V   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho tam giác ABCABC không là tam giác vuông. Gọi HH và KK là chân các đường vuông góc lần lượt hạ từ BB và CC xuống ACAC và ABAB. Chứng minh rằng:

a) Đường tròn đường kính BCBC đi qua các điểm HH và KK;

b) KH<BCKH < BC.

Lời giải

a) Đường tròn đường kính BCBC đi qua HH và KK.

Gọi OO là trung điểm của BCBC, khi đó đường tròn đường kính BCBC là đường tròn (O)(O) bán kính OB=OC=BC2OB = OC = \dfrac{BC}{2}.

HH là chân đường vuông góc hạ từ BB xuống ACAC nên BH⊥ACBH \perp AC, do đó tam giác BHCBHC vuông tại HH. Trong tam giác vuông BHCBHC, trung tuyến HOHO ứng với cạnh huyền BCBC bằng nửa cạnh huyền:
HO=BC2=OB=OC.HO = \frac{BC}{2} = OB = OC.
Vậy HH nằm trên đường tròn đường kính BCBC.

Tương tự, KK là chân đường vuông góc hạ từ CC xuống ABAB nên CK⊥ABCK \perp AB, do đó tam giác BKCBKC vuông tại KK. Trung tuyến KOKO ứng với cạnh huyền BCBC cho:
KO=BC2=OB=OC,KO = \frac{BC}{2} = OB = OC,
nên KK cũng nằm trên đường tròn đường kính BCBC.

Vậy đường tròn đường kính BCBC đi qua cả hai điểm HH và KK (đpcm).

b) Chứng minh KH<BCKH < BC.

Theo câu a), bốn điểm B, C, H, KB,\, C,\, H,\, K cùng nằm trên đường tròn đường kính BCBC. Khi đó KHKH là một dây của đường tròn này, còn BCBC là đường kính.

Vì tam giác ABCABC không là tam giác vuông nên H≠KH \ne K (hai điểm H,KH,K không trùng với B,CB,C), và dây KHKH không đi qua tâm OO, tức KHKH không phải là đường kính.

Trong một đường tròn, đường kính là dây lớn nhất; mọi dây không đi qua tâm đều nhỏ hơn đường kính. Do đó:
KH<BC(đpcm).KH < BC \quad (\text{đpcm}).

Đáp số

đpcmđpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.