Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Bài 5.17 trang 98 SGK Toán 9

Bài tập cuối Chương V   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho đường tròn (O;5(O; 5 cm)).

a) Hãy nêu cách vẽ dây ABAB sao cho khoảng cách từ điểm OO đến dây ABAB bằng 2,5 cm.

b) Tính độ dài của dây ABAB trong câu a (làm tròn đến hàng phần trăm).

c) Tính số đo và độ dài của cung nhỏ ABAB.

d) Tính diện tích hình quạt tròn ứng với cung nhỏ ABAB.

Lời giải

a) Cách vẽ dây ABAB

- Trên một bán kính, lấy điểm HH sao cho OH=2,5OH = 2{,}5 cm (tức là OHOH bằng khoảng cách cần có).
- Qua HH, vẽ đường thẳng vuông góc với OHOH; đường thẳng này cắt đường tròn (O)(O) tại hai điểm AA và BB.

Khi đó ABAB là dây cần vẽ. Vì OH⊥ABOH \perp AB nên khoảng cách từ OO đến dây ABAB chính là OH=2,5OH = 2{,}5 cm.

b) Độ dài dây ABAB

Vì OH⊥ABOH \perp AB nên HH là trung điểm của ABAB, do đó AB=2HAAB = 2HA.

Tam giác OHAOHA vuông tại HH, theo định lí Pythagore:
HA=OA2−OH2=52−2,52=25−6,25=18,75≈4,33 (cm).HA = \sqrt{OA^2 - OH^2} = \sqrt{5^2 - 2{,}5^2} = \sqrt{25 - 6{,}25} = \sqrt{18{,}75} \approx 4{,}33 \text{ (cm)}.

Vậy AB=2HA=218,75≈8,66AB = 2HA = 2\sqrt{18{,}75} \approx 8{,}66 cm.

c) Số đo và độ dài cung nhỏ ABAB

Xét tam giác vuông OHAOHA có:
cos⁡AOH^=OHOA=2,55=12⇒AOH^=60∘.\cos\widehat{AOH} = \dfrac{OH}{OA} = \dfrac{2{,}5}{5} = \dfrac{1}{2} \Rightarrow \widehat{AOH} = 60^\circ.

Vì OHOH là tia phân giác của góc ở tâm AOB^\widehat{AOB} nên:
AOB^=2AOH^=2⋅60∘=120∘.\widehat{AOB} = 2\widehat{AOH} = 2 \cdot 60^\circ = 120^\circ.

Suy ra số đo cung nhỏ ABAB là 120∘120^\circ.

Độ dài cung nhỏ ABAB:
l=πRn180=π⋅5⋅120180=10π3≈10,47 (cm).l = \dfrac{\pi R n}{180} = \dfrac{\pi \cdot 5 \cdot 120}{180} = \dfrac{10\pi}{3} \approx 10{,}47 \text{ (cm)}.

d) Diện tích hình quạt tròn ứng với cung nhỏ ABAB

S=πR2n360=π⋅52⋅120360=25π3≈26,18 (cm2).S = \dfrac{\pi R^2 n}{360} = \dfrac{\pi \cdot 5^2 \cdot 120}{360} = \dfrac{25\pi}{3} \approx 26{,}18 \text{ (cm}^2\text{)}.

Đáp số

Vẽ OH=2,5OH = 2,5 cm, qua HH kẻ đường vuông góc với OHOH cắt đường tròn tại A,BA, BAB≈8,66AB \approx 8,66 cmSố đo cung nhỏ AB=120∘AB = 120^\circ; độ dài cung ≈10,47\approx 10,47 cmS≈26,18S \approx 26,18 cm2^2

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.