Giải Bài 5.19 trang 98 SGK Toán 9
Đề bài
Cho tam giác đều có cm. Nửa đường tròn đường kính cắt hai cạnh và lần lượt tại và (khác và ) (H.5.24).
a) Chứng tỏ rằng ba cung nhỏ , và bằng nhau. Tính số đo mỗi cung ấy.
b) Tính diện tích của hình viên phân (xem Ví dụ 2) giới hạn bởi dây và cung nhỏ .
Hình 5.24: Tam giác đều đỉnh ở trên, cạnh đáy nằm ngang ( trái, phải). Nửa đường tròn đường kính (phần cung nằm phía trên , trong tam giác) cắt cạnh tại và cạnh tại . và nằm đối xứng qua đường cao từ .
Lời giải
a) Chứng tỏ ba cung nhỏ , , bằng nhau và tính số đo mỗi cung.
Vì tam giác đều nên cm. Gọi là trung điểm thì là tâm nửa đường tròn, bán kính cm.
Vì là đường kính nên các góc nội tiếp chắn nửa đường tròn là góc vuông:
Xét tam giác vuông tại : nên
Góc là góc nội tiếp chắn cung nhỏ , nên số đo cung nhỏ:
Tương tự, xét tam giác vuông tại : nên , do đó
Vì ba cung , , nằm trên nửa đường tròn (cung ) nên
Vậy (ba cung nhỏ bằng nhau). (đpcm)
b) Tính diện tích hình viên phân giới hạn bởi dây và cung nhỏ .
Cung nhỏ có số đo nên góc ở tâm , với cm.
Diện tích hình quạt tròn (ứng với cung ):
Tam giác có và nên là tam giác đều cạnh , diện tích:
Diện tích hình viên phân bằng diện tích hình quạt trừ diện tích tam giác:
Vậy diện tích hình viên phân là cm².
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.