Giải Luyện tập 2 trang 101 SGK Toán 9
Đề bài
Cho một hình vuông có độ dài mỗi cạnh bằng 6 cm và hai đường chéo cắt nhau tại . Chứng minh rằng đường tròn tiếp xúc với cả bốn cạnh của hình vuông.
Lời giải
Phân tích. Gọi hình vuông là có cạnh , hai đường chéo và cắt nhau tại . Vì hai đường chéo của hình vuông cắt nhau tại trung điểm của mỗi đường nên là tâm của hình vuông, đồng thời cách đều bốn cạnh. Ta sẽ tính khoảng cách từ đến mỗi cạnh rồi so sánh với bán kính .
Bước 1. Tính khoảng cách từ đến một cạnh.
Xét cạnh . Gọi là trung điểm của . Trong hình vuông, đoạn thẳng nối tâm với trung điểm của một cạnh thì vuông góc với cạnh đó (vì song song với cạnh kề bên, mà ), nên . Do đó chính là khoảng cách từ đến đường thẳng .
Độ dài bằng nửa độ dài cạnh của hình vuông:
Bước 2. Khoảng cách từ đến cả bốn cạnh.
Lập luận hoàn toàn tương tự với ba cạnh còn lại , , , ta được khoảng cách từ tâm đến mỗi cạnh đều bằng:
Bước 3. Kết luận bằng vị trí tương đối của đường thẳng và đường tròn.
Xét đường tròn , tức . Với mỗi cạnh của hình vuông, khoảng cách từ tâm đến đường thẳng chứa cạnh đó là .
Vì nên theo dấu hiệu nhận biết, mỗi đường thẳng chứa cạnh của hình vuông đều tiếp xúc với đường tròn ; tiếp điểm chính là trung điểm của cạnh (chân đường vuông góc hạ từ ). Hơn nữa, tiếp điểm nằm ngay trên cạnh (đoạn thẳng) chứ không nằm ngoài, nên đường tròn tiếp xúc với cả bốn cạnh của hình vuông.
Vậy đường tròn tiếp xúc với cả bốn cạnh của hình vuông (đpcm).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.