Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Thực hành trang 101 SGK Toán 9

Bài 16. Vị trí tương đối của đường thẳng và đường tròn   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho đường thẳng aa và điểm MM không thuộc aa. Hãy vẽ đường tròn tâm MM tiếp xúc với aa.

Lời giải

Phân tích. Đường tròn tâm MM tiếp xúc với đường thẳng aa khi và chỉ khi khoảng cách từ tâm MM đến đường thẳng aa đúng bằng bán kính RR của đường tròn. Vì MM không thuộc aa nên khoảng cách dd từ MM đến aa là một số dương xác định; ta chỉ việc lấy bán kính R=dR = d.

Cách vẽ.

- Bước 1: Từ điểm MM, hạ đường vuông góc xuống đường thẳng aa, cắt aa tại điểm HH (tức MH⊥aMH \perp a tại HH). Khi đó MHMH chính là khoảng cách từ MM đến đường thẳng aa.

- Bước 2: Vẽ đường tròn tâm MM, bán kính R=MHR = MH.

Giải thích (vì sao đường tròn vừa vẽ tiếp xúc với aa). Khoảng cách từ tâm MM đến đường thẳng aa bằng MH=RMH = R. Theo vị trí tương đối của đường thẳng và đường tròn: khi khoảng cách từ tâm đến đường thẳng bằng bán kính thì đường thẳng tiếp xúc với đường tròn. Vậy đường tròn (M; MH)(M;\,MH) tiếp xúc với đường thẳng aa (tiếp điểm chính là HH).

Kết luận. Đường tròn cần vẽ là đường tròn tâm MM với bán kính bằng khoảng cách MHMH từ MM đến aa, trong đó HH là chân đường vuông góc kẻ từ MM xuống aa.

Đáp số

Đường tròn tâm MM, bán kính R=MHR = MH với HH là chân đường vuông góc hạ từ MM xuống aa; tiếp điểm là HH (đpcm)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.