Giải Bài 5.20 trang 103 SGK Toán 9
Đề bài
Bạn Thanh cắt 4 hình tròn bằng giấy có bán kính lần lượt là 4 cm, 6 cm, 7 cm và 8 cm để dán trang trí trên một mảnh giấy, trên đó có vẽ trước hai đường thẳng và . Biết rằng và là hai đường thẳng song song với nhau và cách nhau một khoảng 6 cm (nghĩa là mọi điểm trên đường thẳng đều cách một khoảng 6 cm). Hỏi nếu bạn Thanh dán sao cho tâm của cả 4 hình tròn đều nằm trên đường thẳng thì hình tròn nào sẽ che khuất một phần của đường thẳng , hình tròn nào sẽ không che khuất một phần của đường thẳng ?
Lời giải
Phân tích. Vì tâm của cả 4 hình tròn đều nằm trên đường thẳng , mà song song với và cách một khoảng cm, nên khoảng cách từ tâm mỗi hình tròn đến đường thẳng đều bằng:
Xét một đường tròn tâm bán kính và đường thẳng với khoảng cách từ tâm đến đường thẳng là . Theo vị trí tương đối của đường thẳng và đường tròn:
- Nếu : đường thẳng cắt đường tròn tại hai điểm hình tròn che khuất một phần của .
- Nếu : đường thẳng tiếp xúc với đường tròn (chỉ chạm tại một điểm) hình tròn không che khuất một phần của .
- Nếu : đường thẳng không giao với đường tròn hình tròn không che khuất một phần của .
So sánh từng bán kính với cm:
a) Hình tròn bán kính cm: nên không cắt đường tròn không che khuất một phần của đường thẳng .
b) Hình tròn bán kính cm: nên tiếp xúc với đường tròn, chỉ chạm tại đúng một điểm không che khuất một phần của đường thẳng .
c) Hình tròn bán kính cm: nên cắt đường tròn tại hai điểm che khuất một phần của đường thẳng .
d) Hình tròn bán kính cm: nên cắt đường tròn tại hai điểm che khuất một phần của đường thẳng .
Kết luận. Các hình tròn bán kính cm và cm sẽ che khuất một phần của đường thẳng ; các hình tròn bán kính cm và cm thì không che khuất một phần của đường thẳng .
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.