Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Bài 5.25 trang 107 SGK Toán 9

Bài 17. Vị trí tương đối của hai đường tròn   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho hai điểm OO và O′O' cách nhau một khoảng 5 cm. Mỗi đường tròn sau đây có vị trí tương đối như thế nào đối với đường tròn (O;3 cm)(O; 3\text{ cm}).

a) Đường tròn (O′;3 cm)(O'; 3\text{ cm});

b) Đường tròn (O′;1 cm)(O'; 1\text{ cm});

c) Đường tròn (O′;8 cm)(O'; 8\text{ cm}).

Lời giải

Gọi d=OO′=5 cmd = OO' = 5\text{ cm} là khoảng cách giữa hai tâm. Đường tròn đã cho là (O;R)(O; R) với R=3 cmR = 3\text{ cm}. Ta so sánh dd với R+rR + r và ∣R−r∣|R - r| (với rr là bán kính đường tròn (O′)(O')).

a) Với đường tròn (O′;3 cm)(O'; 3\text{ cm}):

Ở đây r=3 cmr = 3\text{ cm}.

Ta có:
R+r=3+3=6 (cm),∣R−r∣=∣3−3∣=0 (cm).R + r = 3 + 3 = 6\ (\text{cm}), \qquad |R - r| = |3 - 3| = 0\ (\text{cm}).

Vì ∣R−r∣<d<R+r|R - r| < d < R + r (tức 0<5<60 < 5 < 6) nên hai đường tròn (O;3 cm)(O; 3\text{ cm}) và (O′;3 cm)(O'; 3\text{ cm}) cắt nhau (tại hai điểm).

b) Với đường tròn (O′;1 cm)(O'; 1\text{ cm}):

Ở đây r=1 cmr = 1\text{ cm}.

Ta có:
R+r=3+1=4 (cm).R + r = 3 + 1 = 4\ (\text{cm}).

Vì d>R+rd > R + r (tức 5>45 > 4) nên hai đường tròn (O;3 cm)(O; 3\text{ cm}) và (O′;1 cm)(O'; 1\text{ cm}) ở ngoài nhau (không có điểm chung).

c) Với đường tròn (O′;8 cm)(O'; 8\text{ cm}):

Ở đây r=8 cmr = 8\text{ cm}.

Ta có:
∣R−r∣=∣3−8∣=5 (cm).|R - r| = |3 - 8| = 5\ (\text{cm}).

Vì d=∣R−r∣d = |R - r| (tức 5=55 = 5) nên hai đường tròn tiếp xúc trong với nhau. Do R<rR < r nên đường tròn (O;3 cm)(O; 3\text{ cm}) nằm trong và tiếp xúc trong với đường tròn (O′;8 cm)(O'; 8\text{ cm}).

Đáp số

Hai đường tròn cắt nhau (tại hai điểm)Hai đường tròn ở ngoài nhauHai đường tròn tiếp xúc trong

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.